Birecik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bir bütün halinde hangi maliyet bileşenlerinin açıklanması gerektiği yönünde açık ve net bir belirleme yapılmaması konulu aldığı hatalı karar

Print Friendly, PDF & Email

 

Toplantı No : 2017/051
Gündem No : 67
Karar Tarihi : 11.10.2017
Karar No : 2017/UH.I-2784

 

BAŞVURU SAHİBİ:

Selin Loj. Turz. Taş. Tem. İnş. Otom. Eml. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

 

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Birecik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

 

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/433703 İhale Kayıt Numaralı “2017/2018 Eğitim Öğretim Yılı Suriyeli Öğrencilerin Taşınması Kapsamında Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

 

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Birecik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 05.09.2017 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “2017/2018 Eğitim Öğretim Yılı Suriyeli Öğrencilerin Taşınması Kapsamında Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Selin Loj. Turz. Taş. Tem. İnş. Otom. Eml. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 14.09.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.09.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.09.2017 tarih ve 52125 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.09.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

 

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2353 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

 

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

 

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale dokümanına ve kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu şöyle ki;

 

a) İdarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen isteklilerin birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata olduğu,

 

b) İdareye sunulan araç kira sözleşmelerinde kiralanan taşıtın akaryakıt, bakım, onarım, şoför gideri, amortisman ve diğer giderlerin araç sahibi tarafından karşılanacağının belirtildiği ancak bu şekilde sunulan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nde araçların kiralama yolu ile açıklanabileceğine yönelik düzenleme yer almadığı, idarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasında kendi malı olmayan araçlar için kira sözleşmesi sunulduğu, kira sözleşmelerinin tek başına teklif açıklamaya yeterli olmadığı bu hususa ilişkin emsal Kurul kararlarının bulunduğu, idareye sunulan araç kira sözleşmelerinde kiralanan taşıtın akaryakıt, bakım, onarım, şoför gideri, amortisman ve diğer giderlerin araç sahibi tarafından karşılanacağı belirtilmiş olsa da bahse konu maliyet kalemlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2 ve 79.3’üncü maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak tevsik edilmesi gerektiği, söz konusu sözleşmelerin bu giderler ve amortisman maliyetlerinin tevsiki açısından kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, araç kiralama sözleşmelerinin anılan Tebliğ maddelerinde tevsik edici belgeler olarak sayılmadığı, sunulan belgelerin kamu ihale mevzuatına uygun tevsik edilmediği,

– Araçlara ilişkin amortisman ve diğer giderlerin yansıtılmadığı, ve ayrılan amortisman bedelinin Vergi Usül Kanunu’na aykırı olarak yıllık amortisman bedeli üzerinden öngörüldüğü, anılan Kanun’a göre bir aracın faydalı ömrü % 20 olarak belirlenmiş iken % 20’lik oranın altında belirlendiği, veya hiç amortisman bedelinin tevsik edilmediği, araçlar için amortisman gideri öngörülmemesi için isteklinin kendi malı olması gerektiği ancak kendi malı olduğuna dair tevsik edici belgelerin sunulmadığı,

 

c) Zorunlu trafik sigorta giderleri için açıklama ekinde sunulan sigorta giderlerine ilişki ilişkin teyit yazılarının bulunmadığı, ayrıca araçların zorunlu trafik sigorta giderlerine ilişkin açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesine uygun olarak yapılmadığı, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “her türlü sigorta gideri denilmiş olduğu, motorlu kara taşıtları zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçelerinin sunulduğu, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçelerinin üzerinde herhangi bir onayın yer almadığı, ayrıca sunulan poliçelerin acenteler aracılığı ile düzenlenmiş olması nedeniyle ilgili mevzuatı gereğince bu poliçelerin ekinde yer alması gereken teyit yazılarının bulunmadığı,

 

d) Araçlara ait lastik gideri, motorlu taşılar vergisi, araç muayene ve egzoz emisyon giderleri ve araç takip sistemine ilişkin olarak kamu ihale mevzuatına uygun tevsik edici belgelerin sunulmadığı, araçlara ait aylık ve yıllık periyodik bakımları ile ilgili giderlerin yetkili servisten alınmış belgeye dayalı olarak açıklanmadığı, araçların bakım giderlerine ve teklifin önemli bileşeni olarak kabul edilen yazlık ve kışlık lastik giderlerine ilişkin olarak kamu ihale mevzuatına uygun tevsik edici belgelerin sunulmadığı,

 

e) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer verilen giderlerden damga vergisi (sözleşmeye ilişkin damga vergisi, ihale kararına ait Damga vergisi, hakediş ödemelerine ait damga vergisi), ile kesin teminat giderlerine yer verilmediği,

 

f) İşçilik giderlerinin ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret giderlerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmadığı veya altında bir bedel öngörüldüğü, günlük olarak en az iki saatlik asgari ücret öngörmesi gerekirken bu saatin altında bir ücret öngörüldüğü,

 

g) Akaryakıt giderlerine ilişkin açıklamaların çalıştırılacak araçların model, marka ve motor hacim ve kapasiteleri farklı olması sebebiyle gerçekleri yansıtmadığı, km başına yakıt giderlerinin yetkili servisten alınmış teknik rapor veya ekspertiz raporları ile belgelendirilmediği, akaryakıt gideri için öngörülen fiyatın EPDK tarafından yayımlanan fiyatın altında olduğu, toplam akaryakıt tüketiminin taşıma yapılacak okul mesafeleri dikkate alınarak hesaplanmadığı,

 

h) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında toplam maliyet tablosunun sunulmadığı ve aşırı düşük teklif kapsamında sundukları belgelerin asıllarını yansıtmadığı, belgelerin fotokopi olduğu iddialarına yer verilmiştir.

 

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

 

Başvuru sahibinin (a) bölümünde yer alan iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede:

 

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

 

Anılan Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’inci maddesinde “…Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde  aritmetik  hata  bulunup  bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

 

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56’ncı maddesinde “…(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

 

İhaleye ait İdari Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminat mektubu usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.

31.4. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir.

31.5. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen teklifler ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

 

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemeleri incelendiğinde,

 

İsteklilerin tekliflerin ayrıntılı değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığının inceleneceği ve birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmıştır.

 

Başvuruya konu ihalenin Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (b) bendi gereğince pazarlık usulü ile ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale edildiği, ihaleye 21 isteklinin katıldığı,

 

İdarece ihale işlem dosyası içerisinde gönderilen belgeler üzerinden yapılan incelemede;

 

Lüks Çağdaş Öğr.  Taş. Serv. Gıda Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait olarak gönderilen teklif dosyası kapsamında “228.000,00 TL” tutarlı ve “137.280,00 TL” tutarlı  teklifin yer aldığı, “137.280,00 TL” tutarlı teklifin idarece “137.478,24 TL”  sınır değerin altında tespit edilerek aşırı düşük teklif açıklaması istendiği ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülerek ihalenin söz konusu teklif fiyatı üzerinden anılan istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

 

Anılan istekli tarafından söz konusu teklife ait sunulan birim fiyat teklif cetvelinde, 8 adet iş kalemine ilişkin ayrı ayrı hesaplanan tutarların toplanması neticesinde ulaşılması gereken toplam tutarın “124.800,00 TL” olması gerekirken, söz konusu tutarların toplanması neticesinde aritmetik hata yapılarak toplam tutarın “137.280,00 TL” olarak belirtildiği görülmüş olup,

 

Anılan isteklinin söz konusu teklifinin aritmetik hatadan kaynaklı olarak değerlendirilme dışı bırakılması gerektiği anlaşıldığından, idarece anılan teklifin uygun görülmesine ve söz konusu teklif uyarınca gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerine yönelik idarece tesis edilen işlemlerin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

 

Başvuru sahibinin b) ile h) maddeleri arasında yer alan ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik iddiaları kapsamında yapılan incelemede ise;

Teklifi aşırı düşük tespit edilen istekliye 07.09.2017 tarihinde gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında “…önemli olan teklif bileşenlerinin, araç kiralama ve bileşenleri, Sosyal Güvenlik gideri ve bileşenleri, Resim, Vergi Harç, Yakıt, GPS, Şoför belgeleri ve bileşenleri ile teknik ve idari şartnamede belirtilen hizmeti yerine getirebilmeniz için gerekli standarda uygun iş İhale Genel Tebliği’nin 79.4.Maddesi gereği tebliğ tarihinden itibaren 3 iş günü içinde açıklama yapmanız hususunda…” ifadelerine yer verilmek suretiyle açıklama istenildiği anlaşılmaktadır.

 

Söz konusu yazı incelendiğinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bir bütün halinde hangi maliyet bileşenlerinin açıklanması gerektiği yönünde açık ve net bir belirleme yapılmadığının görüldüğü, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamalarının objektif olarak değerlendirilebilmesi için söz konusu aşırı düşük teklif sorgulamasının, önemli teklif bileşenleri ve onları oluşturan maliyet unsurlarının net ve anlaşılır bir şekilde belirlenerek yenilenmesi gerektiği anlaşılmakla birlikte, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ikinci teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinden ve ihalede sınır değerin altında başkaca istekli bulunmadığı anlaşıldığından aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılmasına gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

 

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Lüks Çağdaş Öğr.  Taş. Serv. Gıda Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

 

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

 

Oybirliği ile karar verildi.