2017 imalatçı olduğunu gösteren belgeleri tevsik amacıyla sanayi sicil belgesi ve yerli malı belgesinin sunulduğu, İdari Şartname’de anılan belgelerin hepsinin bir arada sunulması gerektiğine yönelik bir düzenlemenin de bulunmadığı görülmüş olup, isteklilerin İdari Şartname’de belirtilen imalatçılığı gösteren belgelerden birini bile sunmasının yeterli olacağı göz önüne alındığında, idarece tesis edilen başvuru sahibinin isteklinin imalatçı olduğunu gösteren belgelerden kapasite raporu ve imalat yeterlik belgesi sunmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı

İhale dokümanı içerisinde yer alan birim fiyat teklif cetveli içeriğinde, ilk satırın 3 adet sürücünün maliyetine ilişkin olarak düzenlendiği, miktarı kısmında iki alt başlığa yer verildiği, söz konusu başlıklardan ilkinin işçi sayısı olduğu ve standart formda 3 sürücünün maliyetine ilişkin teklif verilmesinin istenildiği, devamındaki sütunda toplam 8 ay üzerinden teklif alınacağının belirtildiği hususu ile birim fiyat teklif cetveli standart formunda yer alan 4 nolu dipnotta bulunan “Hesaplama yapılırken her bir iş kaleminin miktar sütunundaki/sütunlarındaki rakam/rakamlar ile teklif edilen birim fiyat çarpılarak o iş kalemine ait teklif tutarı bulunacaktır.” açıklaması birlikte değerlendirildiğinde isteklilerin bir sürücünün bir aylık maliyetini “teklif edilen birim fiyat” sütununa yazmaları, anılan bedeli 24 (=3 sürücü x 8 ay) ile çarparak üç sürücüye ilişkin toplam 8 aylık teklif bedellerini oluşturmaları gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın formülü kullanılarak açıklama yapıldığı ifade edilmişse de aşırı düşük sorgu yazısında yer verilen kasko, vergi ve muayene giderleri gibi giderlere ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı,belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuruya konu ihalede aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilen; ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, 3 adet sürücüye ilişkin olarak teklif edilen birim fiyatın 7.742,94 TL olduğu ve anılan gider kalemine ilişkin toplam teklif bedelinin 61.943,52 TL olduğu anlaşılmış olup birim fiyatlarını standart formda belirtildiği gibi 24 ile çarpmadıkları 8 ile çarptıkları görülmüştür. İsteklinin birim fiyatı ile standart formda yer alan miktarların uygun doğru şekilde çarpılması sonucunda elde edilmesi gereken toplam bedelin işçilik ücreti satırı için 185.830,60 TL, toplam teklif bedelinin ise 198,230,60 TL olması gerektiği sonucuna ulaşılmış olup gerek iş kalemi gerekse toplam teklif bedeli bazında hesaplama hatası yapıldığı anlaşılmıştır. Yukarıda aktarıldığı üzere aritmetik hatanın tanımının teklif cetvelinde yapılan çarpım ve toplam hataları şeklinde yapıldığı hususu göz önüne alındığında ihale üzerinde bırakılan isteklinin sürücü giderlerine ilişkin belirlediği birim fiyat ile standart formda yer alan miktarların çarpılması sonucunda hata yapıldığı, anılan hatanın toplam teklif bedelini de etkilediği tespit edilmiş olup anılan hususun aritmetik hata olarak ele alınarak teklifin Kanun’un 37’nci maddesi gereğince değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

idarece EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, sınır değerin altındaki isteklilerden İdari Şartname’nin 33.2’nci maddesindeki bileşenler doğrultusunda aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulmasının istenildiği, ancak yazıda teklifi oluşturan ve ayrıntılı açıklama istenilen önemli maliyet bileşenlerinin belirlenmediği, bu durumun isteklilerin farklı teklif bileşenleri üzerinden açıklama sunmasına neden olduğu, böylece eşitlik ilkesi gereği aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmış olup, idarece önemli teklif bileşenleri (kasko, sigorta, amortisman veya kira bedeli gibi) belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının ve değerlendirmesinin yeniden yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

ihaleye katılıma ilişkin yeterlik kriterlerinin İdari Şartname’de belirtilmesinin zorunlu olduğu, bu çerçevede İdari Şartname’de yeterlik kriteri olarak düzenlenmeyen herhangi bir belgenin Teknik Şartname’de yer almasının bahsi geçen belgeye ihaleye katılıma ilişkin olarak yeterlik belgesi niteliği kazandıramayacağı anlaşıldığından idarece Teknik Şartname’de yer verilen düzenlemeye dayanılarak en düşük teklifi veren başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Tebliğ’in 79.3.4’ncü maddesindeki açıklamalara göre ihale konusu işte çalıştırılacak araçlar için sigorta ve kasko giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir teklif bileşeni olarak kabul edilmesi durumunda; sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşımasının gerekli olduğu, fakat sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu olmadığı, ayrıca sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerektiği, buna göre ihale üzerinde kalan Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sigorta ve kasko bedellerinin tevsikine ilişkin firma tarafından düzenlenmiş, ilgili meslek mensubu beyanının ve onayının bulunduğu fiyat teklifini sunduğu, sunmuş olduğu fiyat teklifinde tablo halinde 4×4 çift kabin pikap kira bedeline, kasko sigorta bedeline, trafik sigorta bedeline, periyodik bakım giderine, MTV giderine ve araç lastik giderine ilişkin ayrı ayrı belirtilerek bedel öngörüldüğü ancak tevsik edici herhangi bir belgenin sunulmadığı görülmüştür.