aşırı düşük teklif sorgulamasında, idarelerce teklifte önemli görülen bileşenlerin tespit edilerek, teklifi aşırı düşük olan isteklilerden bu bileşenlere ilişkin olarak açıklama istenilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Ancak idare tarafından aşırı düşük teklif sahibi olan isteklilere gönderilen yazıda sadece araç giderinin teklifin önemli bileşeni olarak belirlenmesi karşısında araç giderlerine bağlı diğer giderlerin (muayene giderleri, periyodik bakım giderleri, amortisman giderleri, sigorta giderleri, lastik giderleri vb.) hangilerinin açıklanması gerektiğine yönelik tespitin isteklilerin takdirine bırakıldığı anlaşılmıştır. İhale konusu işte bu kapsamda içerisinde tür ve kapsam itibarıyla farklılık arz eden çeşitli maliyet bileşenleri bulunan araç giderlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının ne şekilde sunulacağı, hangi bileşenlerin açıklanacağı net olmadığından aşırı düşük teklif sorgulaması işlemlerinin sağlıklı şekilde sonuçlandırılamayacağı görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3’üncü maddesi gereği idarece ihalenin sonuçlandırılması aşamasında yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığı, yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığı, verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığı sorgulanarak verilen tekliflerin yaklaşık maliyete göre mukayese edilmesi gerektiği neticesine ulaşılmıştır.

aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında teklifte önemli olan bileşenler arasında sayılmayan bileşenlere ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklilerce açıklama yapılmasına ve bu bileşenler ile ilgili olarak ayrı ayrı isminin belirtilerek bedel öngörülmesine gerek bulunmamakla birlikte “firma karı ve öngörülmeyen diğer giderler” adı altında başvuru sahibi isteklinin tarafından 759.480,77 TL bedel öngörüldüğü de dikkate alındığında, teklifte önemli olan bileşenler arasında sayılmayan ring servisini gerçekleştirecek araçların personel maliyetleri, araçların bakım onarım maliyetleri, sigorta maliyetleri ile motorlu taşıtlar vergisi ve araç muayene giderleri ile ilişkili iddiaların reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Şikâyete konu ihalede kârsız yaklaşık maliyetin 15.391.607,51 TL olduğu dikkate alındığında adı geçen isteklilerin bu haliyle kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasında yukarıda yer alan mevzuat hüküm ve düzenlemelerine uyarlık bulunmadığı anlaşılmış olup anılan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşılmıştır.

Kurul kararında belirtildiği şekilde katalogdan açıkça belirlenemeyen eksiklik ya da aykırılıkların muayene ve kabul aşamasında değerlendirilebileceğinin kabulü 4734 sayılı Kanunun ihaleye katılan aday, istekli ve istekli olabilecekler yönünden getirdiği güvencelerin, şikayet ve itirazen şikayet sürecinin etkisizleştirilmesi sonucunu doğuracak, muayene ve kabul aşamasına gelmiş ihale sürecini sekteye uğratarak kamu menfaatini de zedeleyeceği, bu sebeple dava konusu işlem ve davalı idare savunmasında yer verilen buna yönelik iddialara da itibar edilemeyeceği sonucuna varıldığından, Mahkeme kararının gereği gibi yerine getirilmediği

5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun’un yukarıda yer verilen hükmü ile yapılan tespitler birlikte değerlendirildiğinde, yapılacak ödemede fiyat teklifindeki toplam tutarların dikkate alınacağı, dolayısıyla fiyat teklifi içeriğinde her bir kalem için teklif edilen birim fiyatların bir kuruşun altında olmasının, fiyat teklifinin mevzuata aykırılığı sonucunu doğurmayacağı ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerinin genel toplamın kuruş hanesinin altı rakamlı olduğu, buna göre, fiyat teklifleri genel toplamının ondalık kısmında bir kuruşun altında bir bedelin yer almasının, dolayısıyla işlem sonuçlarında ve ödeme aşamalarında geçerli olmayan bir tutar üzerinden fiyat teklifi düzenlenmesinin 5083 sayılı Kanun’a aykırı olduğu anlaşılmış ve bu nedenle bahsi geçen isteklinin açıklamasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

demirbaş listesi ve faturalarda yer almakla birlikte, sunulan malzemenin Şartname’de istenen adette yer almadığı [Ör. Şartname’de 2 adet dijital mikser 72 kanal (32 output mikser konsol) istenmekle birlikte, demirbaş listesinde yer alan Yamaha Mixer’in 11.05.2011 tarihli faturada 1 adet görüldüğü, Şartname’de belirtilen 18 adet uhf geniş band aralığı el telsiz mikrofonun (ilave anten destekleyici distributor) faturada 1 adet görüldüğü] anlaşılmış olup, anılan isteklinin Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde yer alan Büyük Açık Alan Konser, Ses Sistemi ile ilgili açıklamalarının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

isteklinin .. yıllarına ilişkin olarak yapılan hesaplamada, cari oranının 0,86069 olarak, öz kaynak oranının 0,13187 olarak ve kısa vadeli banka borçları olmadığı için kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,00 olarak hesaplandığı, cari oran ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının İdari Şartname’de istenen kriterleri sağladığı, ancak öz kaynak oranının 0,15’ten az olduğu için İdari Şartname’de istenen kriteri sağlamadığı anlaşıldığından anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

mevzuat hükümleri ve tespitler doğrultusunda idarece sınır değer tespiti yapılmadan ve sınır değer altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamaları istenilmeden ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata uygun olmadığı, söz konusu ihalede sınır değerin kar hariç yaklaşık maliyet olarak hesaplanması gerektiği, idarece yaklaşık maliyetin 71.323.768,70 TL olarak hesaplandığı, yüklenici karının ise 11.102.100,17 TL olarak hesaplandığı, dolayısıyla sınır değerin 60.221.668,53 TL olduğu, teklifleri sınır değerin altında kaldığı görülen geçerli tekliflerdenİş Ortaklığının tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılarak başvuru sahibinin iddiasının (a) kısmı yerinde bulunmuştur.