İdare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyet ve ekinde yer alan hesap cetveli incelendiğinde, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde belirtilen sayıda ve nitelikte personelin işçilik maliyetlerinin hesaplandığı, söz konusu bedel üzerinden %4 oranında sözleşme ve genel giderlerin de hesaplanarak maliyete eklendiği, firma karı olarak 136.647,58 TL’nin de eklenmesi sonucunda yaklaşık maliyetin 13.801.405,96 TL olarak hesaplandığı anlaşılmış olup irtibat bürosuna ilişkin giderlere yönelik herhangi bir maliyetin ayrıca öngörülmediği

İş Ortaklığının hem pilot ortağı hem de özel ortağı tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere sunulan iş deneyim belgesi ve sözleşmede yer alan işlerin idarece tanımlanan benzer işe uygun olmadığı görüldüğünden idarece anılan İş Ortaklığının teklifinin bu husus nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Anılan İş Ortaklığının teklifinin ortakların iş deneyiminin benzer işe uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması hususunda idarece tesis edilen işlemin mevzuata uygun olduğu

araçlar için yapılan kira sözleşmesinde MTV, fenni muayene, egzoz gideri vb. giderleri için 2017 yılında oluşacak enflasyon farkının dâhil edilmediği iddiasına gelince, tekliflerin ihale tarihi itibariyle geçerli fiyatlar üzerinden oluşturulmakta ve yapılan açıklamaların ve değerlendirmelerin de bu tarihteki fiyatlar esas alınarak yapılması gerekmektedir. Nitekim Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’uncu maddesinde yer alan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatların kullanılması halinde fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması gerektiği yönündeki açıklaması da bu duruma işaret etmektedir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafında da ihale tarihi itibariyle geçerli tarifeler esas alınarak açıklama yapılmıştır. Ayrıca ihale konusu işte fiyat farkı verileceği düzenlenmiştir. Fiyat farkı verileceği düzenlenen bir işte, tekliflerin sözleşme süresi boyunca gerçekleşecek muhtemel değişiklikleri kapsayacak şekilde hazırlanmasının gerek olmayıp, bu değişiklikler fiyat farkı yoluyla hesaplanmakta ve ilgisine göre yükleniciye ödenmekte veya yükleniciden kesilmekte olduğu

aşırı düşük teklif açıklamasında ihale konusu işte kullanılacak aracın kiralanmasının öngörüldüğü ve kira maliyetine ilişkin bir fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinin anılan Tebliğ açıklamasına uygun olarak meslek mensubu beyan ve imzasını içerdiği görülmüş olup, söz konusu fiyat teklifinin istekli tarafından teklif edilen fiyatla sözleşme konusu işin yürütülebileceğini göstermesi bakımından muteber bir belge olarak kabul edilmesi gereğinden hareketle, aracın plaka ve ruhsat bilgilerinin belirtilmesinin ve araç sigortası için sunulan belgenin fiyat teklifiyle açıklanan araca ait olmasının zorunlu olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmeme gerekçelerinin mevzuata aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

fatura sunulmayan yıl olan 2015 yılına ait iş hacmi değeri sıfır olarak kabul edilerek, belgeleri sunulan 2014 yılı ve sunulmayan 2015 yılının ortalaması üzerinden hesaplama yapılması gerektiği anlaşılmıştır. Buna göre hesaplama yapıldığında Ltd. Şti.nin hissesine düşen 2014 yılı faturalarının güncellenmiş toplam tutarının 2’ye bölünmesi neticesinde ulaşılan tutar olan 1.690.435,45 TL’nin (3.380.870,91 TL/2) anılan firmanın İş Ortaklığı’ndaki hissesine (%60) göre sağlaması gereken iş hacmi değeri olan 1.606.526,36 TL’yi (22.312.866,16 TL teklif bedeli x %12 x % 60) karşıladığı tespit edilmiştir.

idare tarafından Teknik Şartname’de hastalık, mazeret ve sıhhi izin vb. nedenlerle personelde eksilme olması durumunun düzenlendiği, Sözleşme Tasarısı’nda ise yüklenicinin idarenin talebine rağmen Teknik Şartname’de belirlenen sayıda personeli çalıştırmaması halinde (yıllık izin, vizite hariç) ceza öngördüğü belirlenmiştir. Bu durumda ihale dokümanında yapılan düzenlemenin yıllık izinli personel yerine başka personel getirilmesi anlamına gelmediği, işin gereklerini doğru şekilde ve kesintisiz olarak yapılmasını sağlamak amacıyla yapıldığı anlaşılmıştır.

İhale dokümanında, ihale konusu işin niteliğine göre bu iş kapsamında çalışacak personel arasında 6518 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 20’nci maddesinde belirtilen sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocukların bulunmasına yönelik herhangi bir düzenleme bulunmadığı, isteklilerin ihale dokümanında belirlenen sayıdan fazla Hazinece primleri ödenecek kişiler çalıştıracağını beyan etmesinin ihalelerde 4734 sayılı Kanun’un beşinci maddesinde yer alan temel ilkelerden eşitlik ve rekabetin sağlanmasını temin etmek ve bu durumu korumak ilkelerine aykırılık oluşturacağı, bu nedenle istekliler tarafından sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocukların istihdamında Hazinece karşılanacak işveren primi dikkate alınmadan teklif fiyatının oluşturulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

aşırı düşük teklif sorgulamasında, idarelerce teklifte önemli görülen bileşenlerin tespit edilerek, teklifi aşırı düşük olan isteklilerden bu bileşenlere ilişkin olarak açıklama istenilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Ancak idare tarafından aşırı düşük teklif sahibi olan isteklilere gönderilen yazıda sadece araç giderinin teklifin önemli bileşeni olarak belirlenmesi karşısında araç giderlerine bağlı diğer giderlerin (muayene giderleri, periyodik bakım giderleri, amortisman giderleri, sigorta giderleri, lastik giderleri vb.) hangilerinin açıklanması gerektiğine yönelik tespitin isteklilerin takdirine bırakıldığı anlaşılmıştır. İhale konusu işte bu kapsamda içerisinde tür ve kapsam itibarıyla farklılık arz eden çeşitli maliyet bileşenleri bulunan araç giderlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının ne şekilde sunulacağı, hangi bileşenlerin açıklanacağı net olmadığından aşırı düşük teklif sorgulaması işlemlerinin sağlıklı şekilde sonuçlandırılamayacağı görülmektedir.