sigorta tekliflerinde, sigorta teklifini düzenleyen acentenin veya sigorta şirketinin imza veya kaşesine yer verilmediği, ilgili sigorta şirketi tarafından sunulan teyit yazısında yer alan imzanın ise ıslak imza olmadığı, dolayısıyla söz konusu belgelerin fotokopi olarak sunulduğu, ayrıca teyit yazısında imzası bulunan personelin sigorta şirketindeki görevinin teyit yazısında bulunan şirket kaşesinden açık ve net olarak okunamadığı, bu durumun belgeyi imzalayan şahsın yetkili bir kişi olup olmadığı hususunda tereddüt oluşturduğu anlaşıldığından, bahse konu isteklinin açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu

İş Ortaklığı tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerinin tamamının personel giderinden oluştuğu, ihaleye ait İdari Şartname ve Teknik Şartname’de sadece işçilik giderinin öngörüldüğü anlaşılmıştır. Bu kapsamda anılan iş deneyim belgesine konu işin personel çalıştırılmasına dayalı iş olduğu, anılan iş deneyim belgesinin mevcut ihalede öngörülen benzer iş tanımına uygun olduğu, iş deneyim belgesi yönünden ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin geçerli olduğu, bu nedenle başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı

yaklaşık maliyet güncellemesi yapılmaksızın 2015 yılı ikinci yarısına ait brüt asgari ücret verileri üzerinden hesaplanan yaklaşık maliyet ve sınır değer ile ihalenin sonuçlandırılabileceği ve 2016 yılı ile arada oluşacak farkın İdari Şartname’nin 46’ncı maddesi çerçevesinde verilecek fiyat farkı ile ödenebileceğine yönelik iddiasına ilişkin yapılan değerlendirmede, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı yukarıda aktarılan 6’ncı maddesinde yer alan açıklama doğrultusunca, idarelerce fiyat farkı ödemelerinin ancak ödeme ayı ile ihale tarihi arasında brüt asgari ücret arasında bir fark olması durumunda gerçekleştirilebileceğinin açık olduğu, ihale tarihi itibarı ile de 2016 yılı brüt asgari ücretinin geçerli olacağı

İdari Şartname’de yapılan düzenleme ile idare her ayın ilk iş günü, ihale konusu işte çalıştırılacak personelin ücretlerinin ödemesini zorunlu hale getirildiği, yapılan bu düzenleme ile işçi ücretlerinin ödenmesinde yükleniciye hazırlık yapma imkanı verilmediği, bu düzenlemenin herhangi bir yasal dayanağının olmadığı, sözleşme tasarısında yer alan her ayın ilk iş gününde personel maaşlarının ödenmemesi halinde sözleşme bedelinin on binde beşi oranında gecikilen her gün için ceza uygulanacağına ilişkin düzenlemenin rekabeti engelleyeceği, 4734 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 4’üncü maddesinde yer alan “…Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmüne aykırı olduğu, orantısız bir şekilde cezai yaptırımın öngörüldüğü,

ihale konusu işte çalıştırılacak toplam 74 personelin %3’üne tekabül eden asgari iki engelli personelin ihale konusu işte çalıştırılması gerektiği, başvuru sahibi tarafından da basiretli tacir sıfatı ile hareket edilerek birim fiyat teklif cetvelinin 4’üncü sırasında yer alan toplam 4 personelden 2’sinin engelli olacağı kabulüyle hesaplama yapılarak ve ortalama alınarak birim fiyat teklif verildiği beyanının dikkate alınması gerektiği, birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen birim fiyatların teklif edilmesi gereken asgari birim fiyatın altında olmaması gerektiğine yönelik olarak kamu ihale mevzuatında zorunlu bir düzenlemenin yer almadığı, zorunluluğun teklif edilmesi gereken toplam asgari işçilik maliyeti altındaki teklilerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.29’uncu maddesinde yer alan açıklama çerçevesinde ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, başvuru sahibi tarafından birim fiyat teklif cetvelinin 4’üncü satırında ortalama fiyat alınmak suretiyle birim fiyat teklif verilmesinin, idarenin mevzuata aykırı şekilde birim fiyat teklif cetveli hazırlanmasından kaynaklandığı, başvuru sahibinin toplam teklif bedelinin engelli personel çalıştırması durumu dikkate alındığında teklif edilmesi gereken toplam asgari işçilik maliyetine eşit olduğu, bu durumun sözleşmenin yürütülmesi aşamasında idare ve yükleniciyi karşı karşıya getirecek bir durum olmadığı, hakediş ödemelerinin teklif edilen birim fiyatlar üzerinden yapılacağı ancak sözleşmenin eki olan İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde çalışacak personele verilecek ücretlerin asgari ne olması gerektiğinin ayrıntılı bir şekilde belirtildiği, yüklenici tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak personele asgari ödemenin bu düzenleme çerçevesinde yapılacağının açık olduğu, ayrıca idarelerce ihaleye teklif veren tüm istekliler açısından 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerinin gözetilmesi gerektiği, kurul kararı gereği ihalenin başvuru sahibi üzerinde bırakılması halinde İş Kanunu düzenlemeleri çerçevesinde teklif verme imkanı bulunduğu halde teklif vermeyen diğer istekliye haksızlık olacağı gerekçesiyle eşit muameleyi sağlama ilkesine de aykırı hareket edilmiş olunacağı anlaşıldığından ihalenin iptal edilme gerekçelerinin yerinde olmadığı

aşırı düşük teklif açıklamasından ihalede istenen araçların kiralama yolu ile temin edileceği anlaşılmıştır. Bunun yanı sıra, ihaleye konu işin süresinin 12 ay ve söz konusu fiyat tekliflerinin süresinin de 12 ay olduğu hususu, anılan önemli teklif bileşenlerinin ayrı birer satır halinde ve her bir gidere ilişkin ayrı aylık birim fiyat öngörüldüğü hususu ile birlikte değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında işçilik maliyet tablosu, personel hizmet sözleşmesi, personel İSG Katip sözleşmesi, nakdi ödenecek yol ve yemek gider tablosu, araç kiralama maliyet tablosu ve sözleşmesi, araç ruhsat fotokopileri, araç kiralama ödemesi için banka dekontları, araç akaryakıt maliyet tablosu, POAŞ resmi fiyat tarifesi, araç katalogları, araç yakıt tüketim tablosu ve hizmet verilecek yerlerin OSGB merkezine uzaklığını Km. olarak belirtildiği hesap cetveli sunduğu, sunmuş olduğu araç kiralama maliyet tablosu ve sözleşmesi, araç ruhsat fotokopileri, araç kiralama ödemesi için banka dekontları, araç akaryakıt maliyet tablosu, POAŞ resmi fiyat tarifesi, araç katalogları, araç yakıt tüketim tablosu ve hizmet verilecek yerlerin OSGB merkezine uzaklığını Km. olarak belirtildiği hesap cetvelinin idarece belirlenen aşır düşük teklif sorgulaması kapsamında belirlenen önemli teklif bileşenleri içinde yer almadığı, bunlara ilişkin açıklama sunulması gerekmediğinden bu giderlere ilişkin açıklamaların incelenmesine gerek olmadığı, personel giderinin açıklanması için sunmuş olduğu tam zamanlı iş sözleşmelerine göre; diğer sağlık personeli için brüt asgari ücret, iş güvenliği uzmanı için brüt 1800 TL, işyeri hekimi için brüt 3.000 TL, sözleşme gideri için 4.922,41 TL, yemek gideri için nakdi 17.030,00 TL öngörüldüğü, idari şartnamede yemek ihtiyacının isteklilerce karşılanmasının öngörülmediği, sözleşme giderinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği fakat istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında bunun için bedel öngörüldüğü, personel ücretlerin belirlenmesinde sınır ücretin İş Kanunun da düzenlenen asgari ücretin olduğu, istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli teklif bileşeni olarak belirlenen personel için öngörülen ücretlerin brüt asgari ücretin altında olmadığı, başvuru sahibinin işçilik giderlerinin işin özelliği gereği Türk Tabipler Birliğince yayınlanmış olan işyeri hekimliği asgari ücret sözleşmesi ücret çizelgesi esas alınarak hesaplaması gerektiğine yönelik iddiasına ilişkin olarak bu tarifenin uygulanması zorunlu ve bağlayıcı bir tarife olmadığı, bununla birlikte yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte dikkate alındığında ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddialarının reddi gerektiği anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin 38.18’inci maddesinde “İdare tarafından temin edilen tüm bina içi ve dışı güvenliği yüklenici tarafından karşılanacak olup herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.Teknik Şartname eki adres listesinde idare tarafından kurs açılması öngörülen yerlerin adresleri belirtilmiştir. Teknik Şartname’nin 38.18’inci maddesinde yer alan düzenlemede idare tarafından temin edilen kurs binalarında güvenliğin yükleniciye ait olduğu belirtilmiş olup, güvenliğin özel güvenlik aracılığıyla sağlanacağına yönelik açık bir düzenleme bulunmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen alt yüklenicilere ilişkin hükmü gereği alt yüklenici çalıştırılması öngörülen ihalelerde, ihalenin teklif sunma aşamasında isteklilerden ihale konusu alım kapsamında alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işlere ait listeyi teklifleri ekinde verecekleri, alt yüklenici listesinin ise sözleşme imzalanması evresinden önce idarenin onayına sunulmasının gerektiği hüküm altına alınmıştır. İncelenen ihalede istekliler tarafından sunulan listede alt yüklenicilerin isimlerine yer verilmemesi gerektiği halde başvuru sahibi tarafından alt yüklenici isminin de belirtildiği, yukarıda anılan Kanun hükmü gereğince kesinleşen ihale kararından sonra ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme imzalamaya davet edildiği aşamada ve sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenici listesinin idarenin onayına sunulacağı ve idarece bu aşamada alt yüklenicinin uygun olup olmadığı hususunun değerlendirilebileceği, bu nedenle başvuru sahibinin teklifinin anılan gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.