Özelleştirme Yüksek Kurulu kararı ile de özelleştirme yöntemi “varlık satışı” yöntemi olarak belirlenen ve özelleştirme programına alınan Elektrik Üretim A.Ş.’ye ait A1 Termik Santrali ile anılan karar ile Özelleştirme kapsam ve programına alınan bu santral tarafından kullanılan taşınmazların özelleştirilmesi için ihale şartnamesinde belirtilen usul ve koşullarla, anılan Kanun hükümlerine uygun olarak ihaleye çıkarıldığı, değer tespit komisyonu ile ihale komisyonunun oluşumunun Yasaya uygun olduğu, danışmanlık hizmeti veren firmaya yaptırılan değerleme raporu ve değer tespit sonuç raporundaki veriler esas alınarak % 100 oranındaki hisse için indirgenmiş nakit akımı yönteminin uygulanmasıyla bulunan ve 190.040.000 ABD Doları olarak tespit edilen referans değer esas alınarak, pazarlık usülüyle yapılan ihalede beş teklif sahibinden kapalı zarf içerisinde teklif alınmak suretiyle ihaleye başlandığı, bir elemesiz ve bir elemeli turdan oluşan teklif alınması sonucu, açık artırmaya geçilerek ihale Komisyonu tarafından 29.04.2014 tarihinde açık artırma suretiyle yapılan görüşmelerde 351.000.000 ABD Doları bedelle ihale için peşin fiyat esasına göre nihai ve kesin teklif olarak ve ihale şartnamesinde yazılı olan ödeme koşullarına uygun şekilde ödeneceği tutanakla tespit edilen en yüksek birinci teklif veren F1 Madencilik Pet. Ür. En. İnş. Lim. Gemi-Yat Yap. Tur. Nak. San. ve Tic. A.Ş.’ye satılmasına bu şirketin yükümülükleri yerine getirmemesi hâlinde 350 milyon ABD Doları bedelle ikinci teklif veren F2 Elektrik Gereçleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye satılmasına karar verildiği, ÖYK’nun 21.07.2014 tarih ve 2014/64 sayılı kararı ile ihalenin onaylanmasına karar verilip mevzuatın öngördüğü şekilde, ihale üzerinde kalan teklif sahibi ile 22.12.2014 tarihli satış ve işletme hakkı devir sözleşmesi imzalanarak devir işleminin tamamlandığı anlaşılmakta olup; anılan Kanun hükümlerine uygun olarak yapılan dava konusu ihalede ve ihale sürecinin tamamlanmasına dair ihale komisyonu kararında hukuka aykırılık saptanmamıştır.

Print Friendly, PDF & Email
  1. D., E. 2014/1692 K. 2017/897 T. 4.4.2017

 

Davanın Özeti : Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından, Elektrik Üretim A.Ş.’ye ait A1 Termik Santrali ile bu santral tarafından kullanılan taşınmazların “varlık satışı” yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin 29.04.2014 tarihinde yapılan ihale işleminin ve ihale komisyonu kararının; teklif edilen bedelin çok düşük olduğu, hiçbir sorun ve aksaklık yaşanmaksızın yıllardan beri işletilen ve faaliyetini sürdüren santralin satılmasında kamu yararı bulunmadığı, üretim santrallerinin satılmasının kamu hizmeti olan elektrik enerjisi temininde ciddi sıkıntıların yaşanmasına sebebiyet vereceği, elektrik enerjisinin yapısı gereği kamu tekelini zorunlu kıldığı, özelleştirmeler nedeniyle en pahalı enerji kullanan ülkeler arasında bulunulduğu, kamu yararı gözetilmeksizin işlem tesis edildiği ileri sürülerek iptali istenilmektedir.

 

Savunmanın Özeti : Usule ilişkin olarak, dava konusu işlemlerin icrai nitelikte olmadığı, davacı sendikanın dava açma ehliyetinin bulunmadığı, davanın süresi içinde açılmadığı, esasa ilişkin olarak ise, davacının talep ve iddialarının idarenin takdir yetkisinin ortadan kaldırılmasına yönelik olduğu, ihale bedelinin düşük olmadığı, elektrik hizmetlerinin Devlet tarafından verilmesinin zorunlu olmadığı, düzenleyici ve denetleyici kurumların gözetiminde piyasanın sorunsuz şekilde işlediği, Türkiye’nin en pahalı enerji kullanan ülkeler arasında olduğu iddiasının gerçekten uzak olduğu, tarifelerin düzenleyici ve denetleyici kurumlarca belirlendiği belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

 

Müdahil Savunmasının Özeti: Usule ilişkin olarak, davacı sendikanın dava açma ehliyetinin bulunmadığı, esasa ilişkin olarak ise, ihale bedelinin düşük olmadığı, dava konusu işlemin kamu yararına ve hukuka uygun olduğu belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

 

Danıştay Tetkik Hâkimi K1’in Düşüncesi : Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

 

Danıştay Savcısı K2’nun Düşüncesi : Dava, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından, Elektrik Üretim A.Ş.’ye ait A1 Termik Santrali ile bu santral tarafından kullanılan taşınmazların “varlık satışı” yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin 29.04.2014 tarihinde yapılan ihale işleminin ve ihale komisyonu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

 

Davalı idarenin usule yönelik iddiaları yerinde görülmemiştir.

 

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 14. maddesinde, Bakanlığın, TEDAŞ, Elektrik Üretim Anonim Şirketi, bunların müessese, bağlı ortaklık, iştirak, işletme ve işletme birimleri ile varlıklarının özelleştirilmesine yönelik öneri ve görüşlerini Özelleştirme İdaresi Başkanlığına bildireceği; özelleştirme işlemlerinin, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümleri dairesinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından yürütüleceği; TEDAŞ’ın faaliyet alanında yer alan ve dağıtım faaliyeti için gerekli olan işletme ve varlıklar üzerinde, mülkiyeti saklı kalmak kaydı ile TEDAŞ ile belirlenen dağıtım bölgelerinde faaliyet göstermek üzere kurulan elektrik dağıtım şirketleri arasında işletme hakkı devir sözleşmesi düzenlenebileceği kurala bağlanmıştır.

 

4046 sayılı Özelleştime Uygulamaları Hakkında Kanun’un 1/(A) maddesinde bu Kanunun amacının, bu maddede sayılan kuruluşların ekonomide verimlilik artışı ve kamu giderlerinde azalma sağlamak için özelleştirilmesine ilişkin esasları düzenlemek olduğu belirtilmiş, Kanun’un 2. maddesinde özelleştirme uygulamalarındaki ilkeler sayıldıktan sonra son fıkrasında, Kanundaki amaç ve ilkeler doğrultusunda alınacak kararlarda öncelikler ile bunların tabi olacağı özelleştirme uygulamalarına ilişkin esas ve usullerin, kuruluşların nitelikleri ve ülke ekonomisinin gerektirdiği şartlar da dikkate alınarak Özelleştirme Yüksek Kurulu’nca saptanacağı hükme bağlanmış, 3/c maddesinde, kuruluşların; satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayrî ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukukî tasarruflar ile devredilmelerine ilişkin özelleştirme yöntemlerinden hangisi ile özelleştirileceğini belirlemenin Kurul’un görevleri arasında olduğu belirtilmiş, 18/(B) maddesinde, özelleştirme programına alınan kuruluşların değer tespiti çalışmalarının bu Kanuna göre idarece oluşturulan değer tespit komisyonları tarafından yürütüleceği öngörülmüş; bu bendin (c) alt bendinde de komisyonun görevleri belirlenirken, Komisyon’un “…değer tespit çalışmalarını, özelleştirilecek kuruluşun niteliği, gördüğü hizmetin özelliği, gelecekteki nakit akımı potansiyeli, faaliyette bulunduğu sektör ve pazarın özellikleri, sahip olduğu sınaî, ticarî ve sosyal tesisler, makine araç ve gereçler, teçhizat, malzeme ve hammadde ile yarı mamul ve mamul madde stokları, her türlü taşınır ve taşınmaz malları, vasıfları ve hali hazır durumları, senetli ve senetsiz bütün alacak ve borçları ile bilumum hak ve yükümlülükleri ve özelleştirilecek kuruluşa uygulanacak özelleştirme yöntemini de dikkate alarak uluslararası kabul görmüş olan; indirgenmiş nakit akımları (net bugünkü değer), defter değeri, net aktif değeri, amortize edilmiş yenileme değeri, tasfiye değeri, fiyat/kazanç oranı, piyasa kapitalizasyon değeri, piyasa değeri/defter değeri, ekspertiz değeri, fiyat/nakit akım oranı metodlarından en az ikisini uygulamak suretiyle yürütür.” şeklinde kural öngörülmüş, aynı maddenin (C) bendinde ise, bu maddenin (A) bendinde yer alan özelleştirme yöntemlerinin uygulanmasına ilişkin ihale işlemlerinin bu Kanuna göre oluşturulan ihale komisyonları tarafından yürütüleceği belirtilmiş, komisyonun oluşumu, çalışması ve görevleri düzenlenmiş, ihale usulleri arasında sayılan pazarlık usulü: “İhalelere birden fazla teklif sahibinden kapalı zarf içerisinde teklif almak şartıyla başlanabilir… Teklif sahipleri ile birden fazla pazarlık görüşmesi yapılabilir. Pazarlık görüşmeleri teklif sahipleri ile ayrı ayrı yapılır. Pazarlık görüşmelerinin, ihalenin herhangi bir aşamasında pazarlık görüşmelerine devam edilen teklif sahipleri ile müştereken yapılmasına komisyonca karar verilebilir. Komisyonca, pazarlık görüşmeleri sırasında ortaya çıkabilecek yeni durumlar karşısında, rekabete engel teşkil etmemek, ihale ilânında ve/veya şartnamede yer alan hususlara aykırı olmamak ve pazarlık görüşmelerine devam edilen teklif sahiplerine eşit olarak uygulanmak kaydı ile yeni esaslar belirlenebilir. Komisyonca gerekli görüldüğü takdirde ihale, pazarlık görüşmesine devam edilen teklif sahiplerinin katılımı ile açık artırma suretiyle sonuçlandırılabilir. Bu husus ilânda ve/veya şartnamede belirtilir. Görüşmeler komisyon tarafından bir tutanakla tespit edilir, tutanak komisyon üyeleri ve teklif sahiplerince imzalanır.” şeklinde düzenlenmiş, maddenin son fıkrasında ise, ihale işlemleri sonucunda ihale komisyonunca verilen kararın idare tarafından Kurulun onayına sunulacağı, ihale sonuçlarının Kurul tarafından onaylanacağı öngörülmüş bulunmaktadır.

 

Dava dosyasının incelenmesinden, ÖYK’nun 30.05.2003 tarih ve 2003/34 sayılı kararıyla özelleştirme kapsamına alınan ve 15.03.2013 tarih ve 2013/56 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararı ile de özelleştirme yöntemi “varlık satışı” yöntemi olarak belirlenen ve özelleştirme programına alınan Elektrik Üretim A.Ş.’ye ait A1 Termik Santrali ile anılan karar ile Özelleştirme kapsam ve programına alınan bu santral tarafından kullanılan taşınmazların özelleştirilmesi için ihale şartnamesinde belirtilen usul ve koşullarla, anılan Kanun hükümlerine uygun olarak ihaleye çıkarıldığı, değer tespit komisyonu ile ihale komisyonunun oluşumunun Yasaya uygun olduğu, danışmanlık hizmeti veren firmaya yaptırılan değerleme raporu ve değer tespit sonuç raporundaki veriler esas alınarak % 100 oranındaki hisse için indirgenmiş nakit akımı yönteminin uygulanmasıyla bulunan ve 190.040.000 ABD Doları olarak tespit edilen referans değer esas alınarak, pazarlık usülüyle yapılan ihalede beş teklif sahibinden kapalı zarf içerisinde teklif alınmak suretiyle ihaleye başlandığı, bir elemesiz ve bir elemeli turdan oluşan teklif alınması sonucu, açık artırmaya geçilerek ihale Komisyonu tarafından 29.04.2014 tarihinde açık artırma suretiyle yapılan görüşmelerde 351.000.000 ABD Doları bedelle ihale için peşin fiyat esasına göre nihai ve kesin teklif olarak ve ihale şartnamesinde yazılı olan ödeme koşullarına uygun şekilde ödeneceği tutanakla tespit edilen en yüksek birinci teklif veren F1 Madencilik Pet. Ür. En. İnş. Lim. Gemi-Yat Yap. Tur. Nak. San. ve Tic. A.Ş.’ye satılmasına bu şirketin yükümülükleri yerine getirmemesi hâlinde 350 milyon ABD Doları bedelle ikinci teklif veren F2 Elektrik Gereçleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye satılmasına karar verildiği, ÖYK’nun 21.07.2014 tarih ve 2014/64 sayılı kararı ile ihalenin onaylanmasına karar verilip mevzuatın öngördüğü şekilde, ihale üzerinde kalan teklif sahibi ile 22.12.2014 tarihli satış ve işletme hakkı devir sözleşmesi imzalanarak devir işleminin tamamlandığı anlaşılmakta olup; anılan Kanun hükümlerine uygun olarak yapılan dava konusu ihalede ve ihale sürecinin tamamlanmasına dair ihale komisyonu kararında hukuka aykırılık saptanmamıştır.

 

Davacının diğer iddiaları ise, dava konusu işlemi kusurlandırıcı mahiyette görülmemiştir.

 

Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

 

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi’nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

 

Dava, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından, Elektrik Üretim A.Ş.’ye ait A1 Termik Santrali ile bu santral tarafından kullanılan taşınmazların “varlık satışı” yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin 29.04.2014 tarihinde yapılan ihale işleminin ve ihale komisyonu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

 

Davalı idarenin usule yönelik itirazları geçerli görülmeyerek esasın incelenmesine geçildi.

 

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 1. maddesinde, Kanun’un amacı, elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreye uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren, malî açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin yapılmasının sağlanması olarak ifade edilmiş; 18. maddesinde ise, Bakanlığın (Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı) TEDAŞ, EÜAŞ ve bunların müessese, bağlı ortaklık, iştirak, işletme ve işletme birimleri ile varlıklarının özelleştirilmesine yönelik öneri ve görüşlerini Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na bildireceği, özelleştirme işlemlerinin 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından yürütüleceği belirtilmiştir.

 

4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun’un “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1. maddesinin 1. fıkrasında, Kanun’un amacının, bu fıkranın (A) bendinde sayılan kuruluşların ekonomide verimlilik artışı ve kamu giderlerinde azalma sağlamak için özelleştirilmelerine ilişkin esasları düzenlemek olduğu, 2. maddesinde özelleştirme uygulamalarındaki ilkeler sayıldıktan sonra, Kanun’daki amaç ve ilkeler doğrultusunda alınacak kararlarda öncelikler ile bunların tâbi olacağı özelleştirme uygulamalarına ilişkin esas ve usullerin, kuruluşların nitelikleri ve ülke ekonomisinin gerektirdiği şartlar da dikkate alınarak Özelleştirme Yüksek Kurulu’nca belirleneceği, 3. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde ise, kuruluşların; satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukukî tasarruflar ile devredilmelerine ilişkin özelleştirme yöntemlerinden hangisi ile özelleştirileceğini belirlemenin Kurul’un görevleri arasında olduğu kurala bağlanmıştır.

 

Anılan Kanun’un “Özelleştirme Yöntemleri, Değer Tespiti, İhale Yöntemleri” başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasının (A) bendinde özelleştirme yöntemleri, (B) bendinde değer tespiti, (C) bendinde ihale komisyonlarının oluşumu ile ihale usul ve işlemlerine ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Buna göre, özelleştirme programına alınan kuruluşların değer tespiti çalışmalarının bu Kanun’a göre idarece oluşturulan değer tespit komisyonları tarafından yürütüleceği; değer tespit komisyonunun değer tespit çalışmalarını, özelleştirilecek kuruluşun niteliği, gördüğü hizmetin özelliği, gelecekteki nakit akımı potansiyeli, faaliyette bulunduğu sektör ve pazarın özellikleri, sahip olduğu sınaî, ticarî ve sosyal tesisler, makine araç ve gereçler, teçhizat, malzeme ve hammadde ile yarı mamul ve mamul madde stokları, her türlü taşınır ve taşınmaz malları, vasıfları ve hâlihazır durumları, senetli ve senetsiz bütün alacak ve borçları ile bilumum hak ve yükümlülükleri ve özelleştirilecek kuruluşa uygulanacak özelleştirme yöntemini de dikkate alarak uluslararası kabul görmüş olan; indirgenmiş nakit akımları (net bugünkü değer), defter değeri, net aktif değeri, amortize edilmiş yenileme değeri, tasfiye değeri, fiyat/kazanç oranı, piyasa kapitalizasyon değeri, piyasa değeri/defter değeri, ekspertiz değeri, fiyat/nakit akım oranı metodlarından en az ikisini uygulamak suretiyle yürüteceği; bu maddenin (A) bendinde yer alan özelleştirme yöntemlerinin uygulanmasına ilişkin ihale işlemlerinin bu Kanun’a göre oluşturulan ihale komisyonları tarafından yürütüleceği kurala bağlanmış; ihale usulleri arasında sayılan pazarlık usulünün kuralları da, “İhalelere birden fazla teklif sahibinden kapalı zarf içerisinde teklif almak şartıyla başlanabilir… Teklif sahipleri ile birden fazla pazarlık görüşmesi yapılabilir. Pazarlık görüşmeleri teklif sahipleri ile ayrı ayrı yapılır. Pazarlık görüşmelerinin, ihalenin herhangi bir aşamasında pazarlık görüşmelerine devam edilen teklif sahipleri ile müştereken yapılmasına komisyonca karar verilebilir. Komisyonca, pazarlık görüşmeleri sırasında ortaya çıkabilecek yeni durumlar karşısında, rekabete engel teşkil etmemek, ihale ilânında ve/veya şartnamede yer alan hususlara aykırı olmamak ve pazarlık görüşmelerine devam edilen teklif sahiplerine eşit olarak uygulanmak kaydı ile yeni esaslar belirlenebilir. Komisyonca gerekli görüldüğü takdirde ihale, pazarlık görüşmesine devam edilen teklif sahiplerinin katılımı ile açık artırma suretiyle sonuçlandırılabilir. Bu husus ilânda ve/veya şartnamede belirtilir. Görüşmeler komisyon tarafından bir tutanakla tespit edilir, tutanak komisyon üyeleri ve teklif sahiplerince imzalanır.” şeklinde düzenlenmiştir.

 

Dava dosyasının incelenmesinden; Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun 30.05.2003 tarih ve 2003/34 sayılı kararı özelleştirme kapsamına alınarak hazırlık işlemlerine tâbi tutulan ve Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun 15.03.2013 tarih ve 2013/56 sayılı kararıyla özelleştirme programına alınan A1 Termik Santralinin ve aynı Kurul kararıyla özelleştirme kapsam ve programına alınan santral tarafından kullanılan taşınmazların ihale şartnamesinde belirtilen usul ve şartlarla 4046 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak ihaleye çıkarıldığı ve 29.04.2014 tarihinde nihai pazarlık görüşmeleri ve açık artırma yapıldığı, değer tespit komisyonu ile ihale komisyonunun oluşumunun Kanun’a uygun olduğu, danışmanlık hizmeti veren firma tarafından indirgenmiş nakit akımları, fiyat/kazanç oranı ve fiyat/nakit akım oranı metotları uygulanarak değerleme raporu hazırlandığı, bu değerleme raporunda indirgenmiş nakit akımı yöntemi uygulanmasıyla bulunan 190.040.000 ABD Doları’nın referans değer olarak alındığı, son teklif verme tarihi itibarıyla 5 teklif alındığı, yapılan nihai pazarlık görüşmeleri sonucunda tekliflerin sırasıyla; 351.000.000 ABD Doları, 350.000.000 ABD Doları, 325.000.000 ABD Doları, 190.200.000 ABD Doları, 120.000.000 ABD Doları olduğu, ihale komisyonunun 29.04.2014 tarih ve 4 sayılı kararıyla anılan varlıkların bir bütün hâlinde en yüksek teklif sahibine satılmasına ve işletme hakkının verilmesine, alıcının sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmesi veya diğer yükümlülükleri yerine getirmemesi hâlinde sırasıyla ikinci ve üçüncü yüksek teklif sahiplerine satılmasına, anılan hususların Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun onayına sunulmasına karar verildiği, ihalenin 21.07.2014 tarih ve 2014/64 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararı ile onaylandığı anlaşılmaktadır.

 

Bu durumda, özelleştirmeye konu A1 Termik Santrali ile bu santral tarafından kullanılan taşınmazların indirgenmiş nakit akımı yönteminin uygulanmasıyla bulunan değeri, ihaleye katılım, ihalede teklif edilen bedel ve ihale süreci birlikte değerlendirildiğinde, yukarıda anılan yasal düzenlemelere uygun olarak 29.04.2014 tarihinde yapılan ihalede ve ihale sürecinin tamamlanmasına ilişkin dava konusu ihale komisyonu kararında hukuka aykırı bir yön bulunmamıştır.

 

Açıklanan nedenlerle; davanın REDDİNE, ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam 322,00-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.800-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, toplam 87,60-TL müdahil yargılama giderinin davacıdan alınarak müdahile verilmesine, posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya ve müdahile iadesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’na temyiz yolu açık olmak üzere, 04.04.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

 

,,,,

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Share