NOTERLİK İŞLEMLERININ ELEKTRONİK ORTAMDA YAPILMASI HAKKINDA YÖNETMELİK YAYIMLANDI

Print Friendly, PDF & Email

1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun : 2/12/2014 tarihli ve 6572 sayılı Kanunun 6’ncı maddesi ile
eklenen 198/A maddesinde,
“ Bu Kanunda öngörülen işlemler, elektronik ortamda güvenli elektronik imza
kullanılarak da yapılabilir. Ancak, düzenleme şeklinde yapılması zorunlu tutulan
işlemler ile irade beyanlarının alınmasına ilişkin işlemlerde güvenli elektronik imza
kullanılabilmesi için ilgililerin noter huzurunda olmaları gerekir.
Elektronik ortamda güvenli elektronik imza kullanılarak noter huzurunda veya huzurda
olmadan yapılabilecek noterlik işlemleri ile 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik
İmza Kanununda tanımlanan zaman damgası kullanılmasının zorunlu olduğu noterlik
işlemleri yönetmelikle düzenlenir.
….
Bu madde kapsamında hazırlanacak yönetmelik, Dışişleri Bakanlığı, Türkiye Noterler
Birliği ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun görüşleri alınarak Adalet Bakanlığı
tarafından çıkarılır.”
düzenlemesi yer almaktadır.
Bu maddenin verdiği yetki kapsamında çıkarılan ve 11 Temmuz 2015 tarihli ve 29413 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanan Noterlik İşlemlerinin Elektronik Ortamda Yapılması Hakkında
Yönetmelik’te noterlik işlemlerinin elektronik ortamda yapılmasına, saklanmasına,
paylaşılmasına ilişkin usûl ve esaslar düzenlenmiştir.
Yönetmelik, elektronik ortamda güvenli elektronik imza ile noter huzurunda veya huzurda
olmadan yapılabilecek noterlik işlemleri ile 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza
Kanununda tanımlanan zaman damgası kullanılmasının zorunlu olduğu noterlik işlemlerinin
belirlenmesi, belirlenen bu işlemlerin elektronik ortamda yapılması, işlenmesi, saklanması, ilgili
ve diğer kişi veya kurumlara elektronik ortamda gönderilmesi, Noterlik Kanununun 61 inci
maddesinde düzenlenen tespit işleri ile elektronik ortamdaki durum, görüntü, işlem veya
benzeri her türlü verinin tespiti işleri, elektronik ortamdan fizikî örnek çıkarılması, yabancı
memleketlerde noterlik işlemlerinin elektronik ortamda yapılması için gerekli olan teknik ve
idarî şartlara ilişkin usûl ve esasları kapsamaktadır.
Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde aşağıdaki işlemlerin Türkiye Noterler Birliği Bilişim Sistemini
üzerinde güvenli elektronik imza ile ilgililer noter huzurunda olmadan yapılabileceği
belirtilmiştir.
a) Çevirme işlemleri,
b) Tescil işlemleri,
c) Tespit işlemleri,
ç) Örnek verme işlemleri,
d) Defter onayları,
e) İmza onaysız ihtarname ve ihbarname.
Bu kapsamda 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun “ Defter onaylamak” başlıklı 68’inci maddesinde
aşağıdaki düzenleme yer almaktadır.
Madde 68 –Noterler Türk Ticaret Kanunu ve diğer kanunlar hükümlerine göre
tutulması gereken defterleri bu kanunlar uyarınca onaylarlar.
Yukarıki fıkrada anılan defterlerin onaylanmasından sonra noter, onayladığı defterin
nevini, ait olduğu yılı, sayfa sayısını, sözü geçen kanunların emrettiği şekilde
mercilerine, tek tek veya liste halinde taahhütlü mektupla bildirir.
Buna 1512 sayılı Kanunu’nun 68’inci maddesinde yer alan Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul
Kanunu ile diğer kanun hükümlerine göre yapılması gereken defter onay işlemleri, Noterlik
İşlemlerinin Elektronik Ortamda Yapılması Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesi kapsamında
güvenli elektronik imza ile ilgililer noter huzurunda olmadan yapılabilecektir.
Söz konusu Yönetmelik, bu Sirkülerimize ek olarak verilmiştir.

11 Temmuz 2015 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 29413
YÖNETMELİK
Adalet Bakanlığından:
NOTERLİK İŞLEMLERİNİN ELEKTRONİK ORTAMDA
YAPILMASI HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, noterlik işlemlerinin elektronik ortamda yapılmasına,
saklanmasına, paylaşılmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, elektronik ortamda güvenli elektronik imza ile noter huzurunda veya
huzurda olmadan yapılabilecek noterlik işlemleri ile 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununda
tanımlanan zaman damgası kullanılmasının zorunlu olduğu noterlik işlemlerinin belirlenmesi, belirlenen bu
işlemlerin elektronik ortamda yapılması, işlenmesi, saklanması, ilgili ve diğer kişi veya kurumlara elektronik ortamda
gönderilmesi, Noterlik Kanununun 61 inci maddesinde düzenlenen tespit işleri ile elektronik ortamdaki durum,
görüntü, işlem veya benzeri her türlü verinin tespiti işleri, elektronik ortamdan fizikî örnek çıkarılması, yabancı
memleketlerde noterlik işlemlerinin elektronik ortamda yapılması için gerekli olan teknik ve idarî şartlara ilişkin usûl
ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 18/1/1972 tarihli ve 1512 sayılı Noterlik Kanununun 198/A maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Arşiv: Noterlikte yapılan işlemlere ilişkin bilgi ve belgelerin 18/9/1990 tarihli ve 20639 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Noterlik Daireleri Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak
TNBBS’de saklanmasını,
b) Bakanlık: Adalet Bakanlığını,
c) Birlik: Türkiye Noterler Birliğini,
ç) Donanım: Üzerindeki verinin elektronik ortamda tespitine imkân veren cihazları,
d) Güvenli elektronik imza: 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununun 4 üncü maddesinde
tanımlanan elektronik imzayı,
e) İlgili: Kanunun 72 nci maddesinde belirtilen belgelendirme talebinde bulunan kişiyi,
f) İz bilgisi (Log kaydı): TNBBS üzerinden yapılan tüm işlemlerin elektronik ortamda tutulan kaydını,
g) Kanun: 18/1/1972 tarihli ve 1512 sayılı Noterlik Kanununu,
ğ) KEP: 25/8/2011 tarihli ve 28036 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kayıtlı Elektronik Posta Sistemine
İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde tanımlanan kayıtlı elektronik posta sistemini,
h) Nitelikli elektronik sertifika: 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununun 9 uncu
maddesinde sayılan nitelikleri haiz elektronik sertifikayı,
ı) SMS: Kısa mesaj servisini,
i) TNBBS: Türkiye Noterler Birliği Bilişim Sistemini,
j) Zaman damgası: 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununun 3 üncü maddesinde
tanımlanan zaman damgasını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Elektronik Ortamda Yapılacak Noterlik İşlemleri
Noterlik işlemlerinin elektronik ortamda yapılması ve güvenli elektronik imza ile zaman damgasının
kullanılması
MADDE 5 – (1) Kanunda öngörülen işlemler, elektronik ortamda güvenli elektronik imza ile de yapılabilir.
Şu kadar ki, kanunların resmî şekle veya özel bir merasime tabi tuttuğu hukukî işlemler ile teminat sözleşmeleri
güvenli elektronik imza ile gerçekleştirilemez. Güvenli elektronik imza ile yapılan tüm noterlik işlemlerinde zaman
damgası kullanılır.
(2) Düzenleme şeklinde yapılması gereken işlemler ile irade beyanlarının alınmasına ilişkin işlemlerin noter
huzurunda yapılması gerekir. İlgililer huzurda olmadan güvenli elektronik imzalarını kullanarak TNBBS’ye girerek
işlem hazırlıklarını başlatabilir, ancak işlem noter huzurunda tamamlanır. Bu işlemler sırasında işleme katılanlar ve
noter, güvenli elektronik imzalarını TNBBS sistemi üzerinde kullanırlar.
(3) Düzenleme şeklinde olmayan veya irade beyanının noter huzurunda alınması gerekmeyen işlemler
TNBBS üzerinden güvenli elektronik imza ile başlatılıp, bu şekilde tamamlanabilir. Belgenin düzenlenmesi de dâhil
tüm aşamalar elektronik ortamda yapılır. İşlem, noterlik ücretleri, vergi, harç ve diğer giderlerin tahsil edilmesi ile
tamamlanır.
(4) Yukarıdaki fıkralar uyarınca yapılacak noterlik işleminin bir belgeye dayanması hâlinde; belge sureti,
taraflar, vekilleri veya temsilcileri tarafından güvenli elektronik imza ile imzalanarak elektronik ortamda notere
gönderilebilir. Gönderilen belgenin aslının ibrazının zorunlu olduğu hâller ile söz konusu belgenin TNBBS üzerinden
doğrulanamaması hâlinde belge aslının fizikî olarak başvurudan sonraki üç iş günü içerisinde ve her halükârda işlem
tamamlanmadan ibrazı zorunludur. Belgenin doğrulanamaması hâlinde süre, duruma ilişkin bildirimin ilgiliye noter
tarafından SMS, KEP ya da TNBBS sistemi vasıtasıyla bildirimi gününden başlar. Anılan sürelerin sonunda belgenin
ibraz edilmemesi hâlinde başvuru iptal edilir.
(5) Noterlik Kanununun 61 inci maddesindeki tespit işlemleri ilgilinin talep etmesi hâlinde elektronik
ortamda güvenli elektronik imza ile de yapılabilir.
(6) Elektronik ortamdaki bir verinin tespiti işleminde;
a) Bir donanımdaki veya internet ortamındaki verinin tespiti işlemi ile o verinin belirli bir anda ya da zaman
aralığında o anki veya zaman aralığındaki hâlinin değişmez olarak belirlenmesi, tekrar edilebilir hâlde tutulması ve
saklanması anlaşılır.
b) Tespit edilecek veri bir donanımda ise tespit, malikin ya da zilyedin rızasıyla noterlikte veya mahallinde
yapılabilir.
c) Tespit edilecek veri internet ortamında ise tespit işlemi TNBBS kullanılarak yapılır.
ç) Elektronik ortamda yapılan tespit işlemine ilişkin tutanak noterlik mevzuatı çerçevesinde noterliğin çalışma
saatlerinde düzenlenir.
Güvenli elektronik imza ile noter huzurunda olmadan yapılabilecek işlemler
MADDE 6 – (1) Aşağıdaki işlemler TNBBS üzerinde güvenli elektronik imza ile ilgililer noter huzurunda
olmadan yapılabilir.
a) Çevirme işlemleri,
b) Tescil işlemleri,
c) Tespit işlemleri,
ç) Örnek verme işlemleri,
d) Defter onayları,
e) İmza onaysız ihtarname ve ihbarname.
Güvenli elektronik imza ile noter huzurunda yapılabilecek işlemler
MADDE 7 – (1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılanlar dışındaki işlemlerin güvenli elektronik imza
ile yapılabilmesi ya da 5 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca başlatılan bir işlemin sonuçlanması ilgililerin noter
huzurunda bulunması şartına bağlıdır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Elektronik Ortamda Yapılan Noterlik İşlemlerinin Güvenli Elektronik İmza ile
İşlenmesi, Kaydedilmesi, Saklanması ve Paylaşılması
Elektronik işlemler için kurulacak ve işletilecek sistem
MADDE 8 – (1) Birlik, elektronik ortamda güvenli elektronik imza ile işlem yapılmasına imkân sağlayacak
altyapıyı kurar ve işletir. Bu altyapının güvenli olarak kurulması ve işletilmesi için gerekli tüm tedbirleri alır.
(2) Bu Yönetmelik kapsamında diğer kurum ve kuruluşlarla yapılacak bilgi ve belge paylaşımlarında
kullanım ve erişim standartları ile diğer gerekli şartlar Birlik tarafından belirlenir.
(3) TNBBS üzerinden elektronik ortamdan başvurunun başlatılması sırasında işlemin sistem tarafından
herhangi bir notere yönlendirilmemesi için kişiye öncelikle istediği noteri seçme imkânı, seçtiği bir noter yok ise en
yakın noterleri bulma imkânı sağlanır.
(4) İşlemlerin elektronik ortamda yürütülmesini sağlayacak yönergeleri Birlik hazırlar, bu yönergeler Birliğin
resmî internet sitesinde yayımlanır.
(5) Sistem tarafından tutulacak iz bilgilerinin kapsamı Birlik tarafından belirlenir.
İşlemlerin elektronik ortamda kaydedilmesi ve saklanması
MADDE 9 – (1) İşleme katılanların tamamının güvenli elektronik imzası ile elektronik ortamda yapılan bir
işlem için talep edilmedikçe fizikî olarak belge düzenlenmez ve bu işleme ilişkin olarak elektronik ortam dışında bir
saklama yapılmaz. Bu kayıtlar iş sürekliliği ve bilgi güvenliğine ilişkin uluslararası kabul görmüş standartlara uygun
olarak, yedekli ve güvenli bir şekilde saklanır.
(2) Birinci fıkra kapsamında kalmayan diğer noterlik işlemlerinde ise işleme ait belgenin imzaya açılan son
hâli noter tarafından güvenli elektronik imza ile imzalanarak TNBBS’ye kaydedilir. Belgenin ilgililerce imzalı hâli
ise Noterlik Daireleri Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre saklanır.
İşlemlerin elektronik ortamda paylaşılması
MADDE 10 – (1) İşleme katılanların tamamının güvenli elektronik imzası ile yapılan işlemlere ilişkin bilgi
ve belgeler gerektiğinde noterler ile diğer kişi ve kurumlarla paylaşılabilir.
(2) El ürünü imza ile hazırlanıp güvenli elektronik imza ile TNBBS’ye kaydedilen işlemlere ilişkin bilgiler
gerektiğinde noterler ile diğer kişi ve kurumlarla paylaşılabilir.
(3) Birlik, noterlik işlemlerinin elektronik ortamda yapılması sırasında kişisel verilerin korunması ve bilgi
güvenliğinin sağlanması için gerekli tedbirleri alır.
(4) Noterlik işlemlerine ilişkin bilgi ve belgenin paylaşılmasının sağlanması için Bakanlığın görüşü alınarak
Birlik tarafından ilgili kurum ve kuruluşlar ile protokol imzalanır. Paylaşıma ilişkin ücretler protokolde düzenlenir.
(5) Paylaşıma ilişkin iz bilgileri güvenliği, gizliliği ve bütünlüğü sağlanarak TNBBS’de tutulur. Saklanacak iz
bilgisi içeriği Birlik tarafından belirlenir.
İlgilinin talebiyle belgenin elektronik ortamda gönderilmesi veya paylaşılması
MADDE 11 – (1) İlgilisi tarafından bir belgenin üçüncü kişi ile elektronik ortamda paylaşılmasının istenmesi
durumunda belge, gerekli ücretlerin ödenmesi koşuluyla;
a) Üçüncü kişinin KEP adresine gönderilmesi,
b) Üçüncü kişinin Birlik tarafından bilgi ve belge paylaşımı için protokol imzalanan bir kurum veya kuruluş
olması durumunda ilgili protokol hükümleri çerçevesinde belgeye erişim sağlanması,
c) İlgiliye erişim kodu verilmesi hâlinde bu kod ile TNBBS üzerinden erişiminin sağlanması,
yöntemlerinden biri veya birkaçı ile paylaşılır.
(2) Belgeye birinci fıkranın (c) bendinde belirlenen erişim kodu ile talep edilen üçüncü kişi yerine başka bir
kişinin erişmesinden noter veya Birlik sorumlu tutulamaz.
(3) Birlik, kendi kuracağı sistem gereği ilgili kurumdan bilgi veya belge paylaşımı için, protokol
imzalanmasını isteme, paylaşım alt yapısını belirleme hak ve yetkisine sahiptir. İlgili kurum veya kuruluş bu gerekleri
karşılamadan bilgi ve belgenin elektronik ortamda paylaşılmasını talep edemez.
Yabancı memleketlerde noterlik işlemlerinin elektronik ortamda yapılması ve Dışişleri Bakanlığı ile
bilgi ve belge paylaşımı
SİRKÜLER RAPOR MEVZUAT
MADDE 12 – (1) Yabancı memleketlerde noterlik işlemleri bu Yönetmelikte gösterilen usullere göre
elektronik ortamda güvenli elektronik imza ile de yapılabilir, işlenebilir, saklanabilir, paylaşılabilir ve gönderilebilir.
(2) Yabancı memleketlerde noterlik işlemlerinin elektronik ortamda yapılması için sağlanması gerekli olan
teknik ve idarî şartlara dair usul ve esaslar Birlik ve Dışişleri Bakanlığı arasında yapılacak protokol ile belirlenir.
(3) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan süre ve bildirim usûlü Dışişleri
Bakanlığınca belirlenir ve Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk resmî internet sitesinde ilân edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ortak Hükümler
Elektronik ortamda ödeme
MADDE 13 – (1) Elektronik ortamda yapılacak işlemlerden kaynaklanan noterlik işlem ücretleriyle, vergi,
resim, harç ve değerli kâğıt bedellerine ve diğer giderlere ilişkin ödemelerin elektronik ortamda yapılmasına ilişkin
alt yapı Birlik tarafından sağlanır.
Elektronik arşiv
MADDE 14 – (1) Bu Yönetmelik gereğince elektronik ortamda yapılan işlemlere ilişkin bilgi ve belgeler
Noterlik Daireleri Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine, iş sürekliliği ve bilgi güvenliğine ilişkin
uluslararası kabul görmüş standartlara uygun olarak, yedekli ve güvenli bir şekilde TNBBS’de saklanır. Belgelerin
saklama süreleri de aynı Yönetmelik hükümlerine göre belge grupları esas alınarak belirlenir.
Elektronik belgeden fizikî örnek çıkarılması
MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre işleme katılanların tamamının güvenli elektronik imzası
ile imzalanan bir belgenin fizikî örneğinin çıkartılması gerektiği hâllerde belgenin aslının aynı olduğu belirtilerek
noter tarafından imzalanır, mühürlenir ve ilgilisine verilir.
Noterlik elektronik işlemler ücret tarifesi
MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak noterlik işlemlerinden ne kadar ücret alınacağı
Kanunun 112 nci maddesi uyarınca Bakanlıkça hazırlanan tarifede gösterilir.
Noterlik Kanunu Yönetmeliğinin uygulanacağı hâller
MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde, 13/7/1976 tarihli ve 15645 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Noterlik Kanunu Yönetmeliğinin hükümleri uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Yabancı memleketlerde, noterlik işlemlerinin elektronik ortamda güvenli
elektronik imza ile yapılmasına ilişkin Birlik ile Dışişleri Bakanlığı arasında yapılacak protokolde belirtilecek tarihe
kadar noterlik işlemleri bu Yönetmelik uygulanmadan yapılmaya devam edilir. Gerekli altyapının sağlanamadığı dış
temsilciliklerde işlemler bu Yönetmelik uygulanmadan yapılır.
Yürürlük
MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik 1/3/2016 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 19 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Adalet Bakanı yürütür.

Share