Hacettepe Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığının İTA Amirinin yetki sınırlarının ihlali ile ihaleyi iptal etmesi

Print Friendly, PDF & Email

rekabet ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmesine yönelik idarenin iptal gerekçelerinin kamu ihale mevzuatı kapsamında idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında olmadığı

 

 

Toplantı No : 2017/050
Gündem No : 65
Karar Tarihi : 04.10.2017
Karar No : 2017/UY.I-2690

 

BAŞVURU SAHİBİ:

Özver İnş. Tic. San. A. Ş.,

 

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Hacettepe Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı,

 

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/340432 İhale Kayıt Numaralı “Hacettepe Üniversitesi Muhtelif Altyapı Tadilatları” İhalesi

 

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Hacettepe Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 03.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hacettepe Üniversitesi Muhtelif Altyapı Tadilatları” ihalesine ilişkin olarak Özver İnş. Tic. San. A. Ş. tarafından 20.09.2017 tarih ve 52183 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.09.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

 

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2355 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

 

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

 

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; söz konusu ihalenin, ihale komisyonu tarafından sunulan tekliflerin çoğunluğunun yaklaşık maliyetin üstünde olması ve diğer tekliflerin de yeterli rekabeti sağlayamaması nedeniyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesinde belirtilen “kaynakların verimli kullanılması” hükmü gerekçe gösterilerek iptal edildiği, söz konusu hususun mevzuata aykırı olduğu şöyle ki; mezkûr ihaleye 21 adet isteklinin katıldığı ve 7 teklifin yaklaşık maliyetin altında olduğu dolayısıyla ihalede rekabetin oluşmadığı hususunun gerçeği yansıtmadığı ve fiyat tekliflerinin çoğunluğunun yaklaşık maliyetin üstünde olması gerekçe gösterilerek ihalenin iptaline karar verilmesinin de hukuka uygunluk taşımadığı, bu yönde benzer yargı ve Kurul kararlarının bulunduğu, kaldı ki idare tarafından ihale sürecinde yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına dair herhangi bir tespit yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

 

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

 

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

 

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü yer almakta olup, söz konusu maddenin gerekçesinde “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslararası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir” ifadelerine yer verilmiştir.

 

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” hükmü,

 

Söz konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

 

İhaleye ait ihale işlem dosyası içerisinde gönderilen belgeler üzerinden ihale süreci incelendiğinde;

 

Başvuruya konu ihalenin açık ihale usulü ve karma teklif alınmak suretiyle ihale edildiği, ihaleye 21 isteklinin katıldığı,

 

13.09.2017 düzenlenme tarihli ihale komisyonu kararında,

 

İhalenin ilk oturumunda teklif veren 1 isteklinin geçici teminat mektubunun usulüne uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, tekliflerin ayrıntılı değerlendirmesine yönelik yapılan tespitlere ilişkin olarak ise “ihalenin ilk oturumunda geçerli sayılan tekliflerin incelenmesi neticesinde, tekliflerin çoğunun yaklaşık maliyetin üstünde olması, diğer tekliflerinde yeterli rekabeti sağlayamaması nedeniyle 4734 sayılı kamu ihale kanunu’nun 5’inci maddesinde belirtilen “kaynakların verimli kullanılması” hükmü doğrultusunda yine aynı kanunun 39. Maddesi gereğince bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edilmesine
Oybirliği ile karar verilmiştir.”
 şeklinde ifadelere yer verildiği ve söz konusu kararın ihale yetkilisi tarafından onaylandığı,

 

İdarece ihalenin iptaline ilişkin gerekçelere yönelik EKAP üzerinden başvuru sahibi istekliye gönderilen yazıda ihalenin iptaline ilişkin “Hacettepe Üniversitesi Muhtelif Altyapı Tadilatları işi (İKN:2017/340432) ihalesi 03.08.2017 tarihinde gerçekleştirilmiş olup, ilk oturumda teklifi geçerli sayılan tüm teklifler komisyonumuzca incelendiğinde; bu tekliflerin çoğunluğunun yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu görülmüştür. Bu sebeple 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesinde belirtilen “kaynakların verimli kullanılması” hükmü doğrultusunda yine aynı kanunun 39. maddesi gereğince bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edilmesine karar verilmiştir.” şeklinde gerekçelere yer verildiği,

 

Başvuru sahibi istekliye idarece EKAP üzerinden yeniden gönderilen bir diğer yazıda ise “Tarafınıza 433 sayı ile EKAP üzerinden tebliğ etmiş olduğumuz açıklamada sehven bir eksiklik olması nedeniyle bu bildirim yeniden düzenlenmiş olup,  ?esas açıklamamız aşağıdaki şekildedir:

Hacettepe Üniversitesi Muhtelif Altyapı Tadilatları işi (İKN:2017/340432) ihalesi 03.08.2017 tarihinde gerçekleştirilmiş olup, ilk oturumda teklifi geçerli sayılan tüm teklifler komisyonumuzca incelendiğinde; bu tekliflerin çoğunluğunun yaklaşık maliyetin üstünde olması, diğer tekliflerin de yeterli rekabeti sağlayamaması nedeniyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesinde belirtilen “kaynakların verimli kullanılması” hükmü doğrultusunda yine aynı kanunun 39. maddesi gereğince bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edilmesine karar verilmiştir…” şeklinde gerekçelere yer verildiği görülmüştür.

 

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 39’uncu maddesi idareye, tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması, ödenek yetersizliği ya da Kanun’un temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi durumlarda, ihalede verilmiş tüm teklifleri reddederek ihaleyi iptal etme hususunda takdir yetkisi tanımaktadır.

 

İhalenin iptali konusunda idarelerin takdir yetkisi bulunmakta ise de, bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu anlaşılmaktadır.

 

İdarece ihale işlem dosyası içerisinde idarece gönderilen belgeler üzerinden yapılan incelemede; ihaleye ait yaklaşık maliyet tutarının idarece 39.075.450,26 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

 

İhalede 31 adet doküman satın alındığı, ihaleye 21 isteklinin katılarak teklif verdiği, idarece yapılan tespitlerde teklifi geçersiz sayılan bir isteklinin teklifinin ve diğer 13 istekliye ait teklifin idarece hesaplanan yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olduğu görülmekle birlikte ihaleye sunulan 7 teklifin ise idarece geçerli ve yaklaşık maliyetin altında olduğu dikkate alındığında;

 

Somut durumda, idarenin yalnızca yaklaşık maliyet tutarının üzerinde tespit edilen teklifler üzerinden kaynakların kullanımına ilişkin birdeğerlendirme yapma zorunluluğunun bulunmadığı, diğer taraftan, idarenin ihalenin iptal kararında, ihalede yaklaşık maliyet tutarının altında yer alan teklifler açısından ihale sürecinde rekabet ortamının oluşmadığını ve ihalenin iptali kararı neticesinde rekabetin ne şekilde oluşacağını gösteren bir tespitinin bulunmadığı ayrıca ihalede rekabet şartlarının tüm teklifler üzerinden değerlendirilmesi gerektiği hususları birlikte değerlendirildiğinde;

 

Mevcut durumda rekabet ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmesine yönelik idarenin iptal gerekçelerinin kamu ihale mevzuatı kapsamında idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında olmadığı anlaşılmıştır.

 

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

 

Oybirliği ile karar verildi.

Share