İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde belirtildiği üzere iş yapılacağı yerlerin Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesindeki düzenleme ve yukarıda anılan Kanun’un 1’inci maddesi bir arada değerlendirildiğinde ise bu ilçelerdeki köyden mahalleye dönüşen mahallelerin merkeze bağlantı yollarındaki asfalt kaplama ve yama imalatlarının yapılacağı yani işin kapsamının İl sınırlarını kapsamadığı anlaşılmış olup, işin sınırlarının ve doküman kapsamında verilen mahal listelerinde işin yapılacağı yerlerin belirli olduğu, istekli olabileceklerin işin yapılacağı yeri İdari Şartname’nin 12’nci maddesinde belirtildiği üzere inceleyerek teklifini oluşturabileceği ayrıca sözleşmenin yürütülmesi sırasında ilave işlerin ortaya çıkması durumunda ise Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 21 ve 22’nci maddelerinin uygulanacağı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı neticesine varılmıştır.

her ne kadar benzer iş olarak sadece yol yapımı projelerindeki kamulaştırma işleri belirlenmiş olsa da, yol yapımı projeleri dışında kalan projeler (baraj inşası, boru hattı inşası vb.) bünyesinde gerçekleştirilen kamulaştırma işlemlerinin ihale konusu iş ile nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik göstermesi, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilmesi ve teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıması halinde, söz konusu işlere yönelik kazanılmış iş deneyimler ile ihaleye katılımın gerçekleştirilebileceği anlaşılmıştır.

aşırı düşük teklif açıklamasında yer verilen bilgi ve belgeler kapsamında sunulan analizlerde öngörülen tüm işçilik ücretlerinin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücrete eşit olduğu belirlenmiştir. Bu itibarla, mevzuatta işçilik ücretleri için öngörülmüş asgari koşulları sağladığı anlaşılan başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının işçilikler için öngörülen fiyatların makul olmadığı gerekçesiyle idarece uygun görülmemesi ve bu nedenle başvuru sahibinin teklifinin reddedilmesi işleminde hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bahse konu iş deneyim belgesine konu işin geçici kabul tarihinin olduğu ve ihale ilan tarihi dikkate alındığında, sunulan belgenin ilan tarihinden geriye doğru son 15 yıl içinde geçici kabulü yapılan bir işe ait olduğu, 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin (b) bendinin ikinci fıkrasının (c) bendinde yer alan açıklamaların devam eden işleri kapsadığı ve anılan düzenlemede iştirak edilecek ihalenin gerçekleştiği esnada geçici kabulü yapılamamış ve yapımı devam eden bir işe ait belgenin kullanımına ilişkin kuralın belirtildiği, geçici kabulü son 15 yıl içinde yapılmış işlere ait deneyim belgelerinin süresinin, ilgilinin görevden ayrılma tarihine bakılmaksızın geçici kabul tarihinden itibaren 15 yıl olacağının açık olduğu, idare tarafından belge sahibinin işten ayrılma tarihi baz alınarak 15 yıllık sürenin hesaplandığı, oysaki ihtilaf konusu iş denetleme belgesinin geçici kabul tarihinin 20.10.2004 olduğu, dolayısıyla bu belgenin 15 yıl boyunca kullanılabileceği, aksine bir kabulün görevden erken ayrılan mühendis ve mimarlar açısından hakkaniyetli olmayacağı, şikayet başvurusuna verilen cevapta Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 39’uncu maddesinin ikinci fıkrasının (c) ve (ç) bentlerinde yer alan hükümlerin dayanak gösterildiği, sunulan belgeye konu işin gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin %80’ine ulaştığı tarihin 2000 yılı Mayıs ayı olduğu ve on beş yıllık sürenin bu tarihten başlatıldığı, ancak anılan Yönetmelik maddesinin de devam eden işlere yönelik şartları tanımladığı, diğer yandan mevzuata göre belge düzenleyecek idarelerin işi kusursuz olarak teslim alması ve belge hak eden kişilerin işi kusursuz teslim etmesinin esas alındığı, kusursuz teslim etme ve alma tarihinin de geçici kabul tarihini işaret ettiği, ayrıca Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 48’inci maddesinin beşinci fıkrasının (c) bendinde yer alan düzenlemeden, iş deneyim belgelerinin son kullanma tarihlerinin geçici kabul tarihinden itibaren 15 yıl olduğunun açıkça anlaşıldığı

Açıklama kapsamında sunulan alt analizlerden örneğin Çevre Şehircilik Bakanlığının poz no’lu lastik tekerlekli yükleyicideki operatör makinist ve yağcı, 03.530 pozundaki Formen ve makinist, 03.517 pozundaki makinist, 03.538 pozundaki şoför, KGM/1936 pozundaki operatör makinist için birim fiyat açısından yapılan incelemede söz konusu girdiler için 1.647,00 TL birim fiyat öngörüldüğü, bu fiyatın saatlik olarak 7,32 TL’ye (1.647,00 TL/225=7,32 TL) denk geldiği de anlaşılmaktadır.Söz konusu değerlendirmeler, şikayet ve idarenin şikayete verdiği cevap ile sınırlı olarak değerlendirildiğinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “…45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz…” açıklaması gereğince, bahse konu ihalede olduğu gibi isteklilerce yapım işlerinde girdi olarak kullanılacak her tür nitelikteki işçilik gideri için (düz işçi, formen, yağcı, operatör makinist, makinist, erbab işçi vs.) ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında açıklamada bulunulamayacaktır. Bahse konu ihalenin ihale tarihi 15.03.2016 olup, ihale tarihi itibarıyla 2016 yılı saatlik asgari ücret tutarı 7,32 TL’dir (1.647,00/225=7,32 TL). Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük açıklaması kapsamında işçilik için teklif ettiği 7,32 TL’lik birim fiyatların anılan mevzuata uygun olduğu, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının bu sebeple reddedilmesinin yerinde olmadığı, Şti.nin açıklama kapsamında sunulan alt analizlerdeki işçilik birim fiyatlarının 2016 yılı saatlik asgari ücretin altında olmadığı yönündeki iddiasının yerinde olduğu görülmüştür.

İhale komisyonunca ihale tarihinde düzenlenen teklif zarfı açma ve belge kontrol tutanağında isteklilerin “TS EN13108-1 Asfalt Betonu Standartlarına Uygunluk Belgesini” sunmalarının gerektiğine ilişkin olarak teklif zarfı açma ve belge kontrol tutanağında herhangi bir sütunun bulunmadığı görülmüştür. Bu nedenle söz konusu TS EN13108-1 belgesinin İdari Şartnamede yeterlik kriteri olarak öngörülmediğinden başvuru konusu ihalede anılan belgenin isteklilerce teklif dosyaları kapsamında sunulmasının gerekmediği anlaşılmıştır.Bu çerçevede yeterlik kriteri olarak öngörülmeyen TS EN13108-1 Asfalt Betonu Standartlarına Uygunluk Belgesi’nin isteklilerden istenmediği, ihale süreci sonunda imzalanan sözleşme neticesinde gerçekleştirilen muayene ve kabul işlemleri sırasında ihale üzerinde bırakılan isteklinin Teknik Şartname’de istenilen kriterleri karşılamadığının tespit edilmesi halinde ilgililer hakkında 4734 sayılı Kanun ile 4735 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatta belirlenen yaptırımların uygulanabileceği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

idarelerce ihale süresince gerçekleştirilen tüm işlemleri göstermek üzere ihale işlem dosyasının düzenlenmesi gerektiği, Kamu İhale Kurumu tarafından itirazen şikayet başvuruları incelenirken ihale işlem dosyasında yer alan belgeler ile Kurum tarafından ihtiyaç duyularak temin edilen belgelerin esas alınacağı ve iddiaların belgeler üzerinden incelenerek sonuçlandırılacağı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede inceleme aşamasında idarece gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan belgeler esas alındığında ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin 10.29’da idare kayıtlarına alındığı belirlendiğinden başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır

Şti.ne ait teklifin sınır değerin altında olması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan 8 teklifin geçerli teklif olarak belirlendiği, geçerli tekliflerden en düşük tutara sahip 6 tanesinin birbirine eşit olduğu, bu gerekçe ile ihale komisyonunca ihalenin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 63’üncü maddesi çerçevesince sonuçlandırılarak Şti. ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olarak belirlendiği, anılan istekli ile idare arasında sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedellerinin varsa yüklenici kârı ile anılan Tebliğ’in 78.30’uncu maddesinde yer alan bileşenlerden oluşacağı, bu teklif bileşenleri arasında yer alan “Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler”in tanımında belirtilen kalemler arasında “…ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere…”ibaresine yer verildiği dikkate alındığında, ihale konusu işte çalıştırılacak personele günde iki defa çay verilmesi maliyetinin bu ölçekteki bir “yol bakım onarım ve belediye hizmetlerinin yürütülmesi” işinde Tebliğ’in 78.30’uncu maddesinin (ç) bendinde yer verilen “genel giderler” içerisinde değerlendirilebileceği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, anılan çay giderlerinin yaklaşık maliyet hesabında ayrıca dikkate alınmasına gerek olmadığı anlaşıldığından kârsız yaklaşık maliyetin diğer bir ifade ile sınır değerin değişmeyeceği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.