İdarece aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında anılan isteklinin açıklama kapsamında sunmuş olduğu fiyat tekliflerinin dayanağı olan ilgili tutanakları istendiği, ancak bahse konu istekli tarafından açıklama kapsamında sunmuş olduğu fiyat tekliflerinin dayanağı olan ilgili tutanakları sunmadığı ve söz konusu tutanakların idare tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklanmasının incelenmesi kapsamında istenmediği görüldüğünden söz konusu tutanakların resen inceleme takdirinde olan idare tarafından isteme gereği duymadığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanakların kamu güvenini haiz meslek mensuplarınca düzenlendiği ve onaylandığı, bu meslek mensuplarının 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirildikleri ve meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlandığı hususları birlikte değerlendirildiğinde söz konusu tutanakların, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan “Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.” açıklaması gereği ilgili meslek mensuplarından istenilmesine gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin (b) bendinin 2 numaralı alt bendinde ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinin ikinci fıkrasında; yapım işlerinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleştirilmiş olan işlere ilişkin belgelerin ihalelere katılımda mesleki ve teknik yeterliği gösteren belgelerden biri olarak kabul edileceği genel kural olarak benimsenmiştir. Diğer taraftan anılan Yönetmelik’in “Belge düzenleme koşulları” başlıklı 44’üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde; devam eden işlerde; işin, ilk sözleşme bedelinin tamamlanması ve gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşarak kusursuz olarak gerçekleştirilmesi halinde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetleme ve yönetme görevinde bulunan mimar veya mühendislere “iş denetleme belgesi” veya “iş yönetme belgesi” düzenlenebileceği ifade edilmiş olup dolayısıyla geçici kabulden önce de “iş denetleme belgesi” veya “iş yönetme belgesi” düzenlenmesine mevzuat izin vermektedir. Bu durumda geçici kabulden önce düzenlenen iş denetleme ve iş yönetme belgelerinin geçici kabule kadarki süre içerisinde kullanılıyor olması dikkate alındığında belgenin düzenlendiği tarihten geçici kabule kadarki süreye ek olarak belgelerin geçici kabulden itibaren onbeş yıl daha kullanılabileceği kabul edildiğinde, anılan belgelerin kullanım süreleri onbeş yıldan fazla olacak, bu durum da anılan Kanun ve Yönetmelikte belirtilen genel kuralın dışına çıkılmasına sebebiyet verecektir. Bu riskin önüne geçilmesi amacıyla geçici kabulden önce düzenlenebilecek olan ve geçici kabule kadarki süreçte de kullanılabilme imkanı bulunan iş denetleme ve iş yönetme belgelerinde geçici kabul tarihinden itibaren on beş yıllık sürenin yeniden başlatılması yaklaşımının yerine, belgelerin düzenlenip kullanıma başlanabilme (belgeye hak kazanma) tarihinin belirlenmesinde aşağıdaki 3 tarihten en geç olanının dikkate alınması gerekmektedir. Bunlar; ilk sözleşme bedelinin tamamlanma tarihi, işin gerçekleşme oranının işin toplam sözleşme bedelinin % 80’ine ulaştığı tarih ve kişinin belge konusu işteki görevinden ayrıldığı tarihtir. Bu itibarla, incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin şikayet konusu ettiği belgelere ilişkin olarak idare tarafından yapılmış olan tespitlerin yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

poz no’lu “lastik tek yükleyici 1 saat ücreti”, 03.508 “Motor greyder (80 DHP yukarı) 1 saat ücreti” ve 01.501 poz no’lu “düz işçi (inşaat işçisi)” iş kalemlerine yer verildiği, söz konusu analiz kapsamında yer alan birim fiyatların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2016 yılı birim fiyatları olduğu anlaşılmıştır. Yapılan incelemede, söz konusu istekli tarafından anılan iş kalemi için idare tarafından atıfta bulunulan Devlet Su İşleri tarafından yayımlanan ve yalnızca işçilik girdisinden oluşan 18.190 poz no’lu iş kaleminin analizinin esas alınmadığı, istekli tarafından anılan iş kalemi için yalnızca işçilik girdisi değil araç girdileri dâhil edilerek analiz oluşturulduğu ancak söz konusu analizde yer alan girdilerin miktarlarına ilişkin dayanak teşkil edecek bilgi ve belgelerin aşırı düşük açıklama kapsamında yer almadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu iş kalemine ilişkin açıklamasında analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmadığı anlaşıldığından, anılan iş kalemine ilişkin açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesine uygun olmadığı anlaşılmıştır.

iş kalemi için öngörülen bu fiyatların içerisinde, hangi analiz girdisinin ne kadar tutar teşkil ettiği tespit edilememekte, ayrıca bazı işçilik kalemlerine ilişkin (lağımcı, erbap işçi, formen, düz işçi) saatlik ne kadar ücret öngörüldüğü anlaşılamamaktadır. Dolayısıyla açıklanması istenilen makine, işçilik, malzeme, nakliye gibi analiz girdilerinin idarenin belirlediği analiz formatına uygun şekilde açıklamasının yapılmadığı ve istekli tarafından yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

teklif dosyasında Kuruma gönderilen  birim fiyat teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde; birim fiyat teklif cetvelinde, birim fiyatla miktarın çarpımı sonucu hesaplanan tutarın rakamla 642.600,00 TL olarak hesaplandığı, teklif mektubunda ise teklif edilen bedelin yazıyla altı yüz  kırk iki bin altı yüz Türk Lirası  yazıldığı, teklif edilen bedele ilişkin rakam ile yazının birbiriyle uyumlu olduğu görülmüştür. İdarece yapılan sınır değer hesabında anılan isteklinin 642.600,00 TL olan teklif bedelinin dikkate alındığı anlaşılmıştır. Bu itibarla anılan isteklinin teklif bedeli sehven yanlış okunmuş ve ilgili tutanağa yanlış yazılmış olsa dahi sonra idarece bu hatanın farkına varılarak söz konusu tutarın tutanakta düzeltildiği ve anılan isteklinin teklif mektubunda yer alan 642.600,00 TL olan doğru teklif bedeli dikkate alınarak sınır değer hesaplandığından idarece yapılan bu işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı

yaklaşık maliyete yönelik iddiası açısından başvuru süresinin kaçırılmamış olduğu hususu dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde, idarenin yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin yaptığı işlemin doğrudan sınır değerin altında kalan isteklileri değiştirdiği, bu çerçevede başvuru konusu ihalede tekliflerin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin reddedileceği dikkate alındığında anılan istekli açısından teklifinin doğrudan reddedilmesine neden olacağı, dolayısıyla somut olayda idarenin yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin yaptığı işlemin ihalenin iptalini gerektirdiği

Yol Yapılması ihalesine ait,aşırı düşük savunma hatası,açıklama istenilen analiz girdi miktarlarının değiştirildiği, bu girdilerden mazot, amonyum nitrat-fuel oil karışımı diğer girdiler için alınan tüm fiyat tekliflerinin mevzuata aykırı olduğu, fiyat tekliflerini veren kişilerin teklif verdikleri alanda faaliyet göstermedikleri, fiyat tekliflerinin asıllarının sunulmadığı, fiyat tekliflerinde ödeme şekli ve vade süresinin belirtilmediği, geçerlik süresinin bulunmadığı, açıklama istenilen iş kalemlerinde yer alan motorin birim fiyatının açıklama istenilmeyen kalemlerde yer alan motorin fiyatıyla uyumlu olmadığı, analizlerde yer alan işçilik miktarlarında değişiklik yapıldığı, asgari ücretin altında işçilik ücreti öngörüldüğü, ekskavatör ve dragline tipi makineler ile paletli delgi makinesinin amortisman katsayılarının düşürüldüğü, nakliye kalemlerinin fiyat teklifi ile açıklanma yoluna gidildiği, ancak nakliye kalemlerinin fiyat teklifi ile açıklanmasının mümkün olamayacağı, nakliye formüllerinde kullanılan K katsayısının değiştirildiği, nakliye mesafelerine ilişkin tevsik edici belgeye yer verilmediği, ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının nakli için belirlenen yerlere ait herhangi bir belgeye yer verilmediği, analizlerde aritmetik hata olduğu, analizlerdeki girdi cins ve miktarlarının değiştirildiği, açıklama istenilmeyen iş kalemleri için teklif edilen tutarın yürürlükteki asgari işçilik ücretini bile karşılamayacak mertebede olduğu, sunulan açıklamalarda isteklinin imza ve kaşesinin yer almadığı, imzalamaya yetkili kişinin imzasının olmadığı, imzalayan kişinin imza yetkisinin olduğuna dair belge sunulmadığı, ÖZEL-5 poz numaralı ‘toprakarme duvarlarda galvanizli ankraj şerit çelik temini’ analizine ilişkin olarak sunulmuş olan proforma faturanın gerçeği yansıtmadığı ve satış tutarı tespit tutanağı düzenlenmediği, analizlerde teknik özellikleri ve modelleri farklı araç ve iş makineleri için aynı birim fiyatın kullanıldığına dair mahkeme kararı bozulmuştur

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde belirtildiği üzere iş yapılacağı yerlerin Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesindeki düzenleme ve yukarıda anılan Kanun’un 1’inci maddesi bir arada değerlendirildiğinde ise bu ilçelerdeki köyden mahalleye dönüşen mahallelerin merkeze bağlantı yollarındaki asfalt kaplama ve yama imalatlarının yapılacağı yani işin kapsamının İl sınırlarını kapsamadığı anlaşılmış olup, işin sınırlarının ve doküman kapsamında verilen mahal listelerinde işin yapılacağı yerlerin belirli olduğu, istekli olabileceklerin işin yapılacağı yeri İdari Şartname’nin 12’nci maddesinde belirtildiği üzere inceleyerek teklifini oluşturabileceği ayrıca sözleşmenin yürütülmesi sırasında ilave işlerin ortaya çıkması durumunda ise Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 21 ve 22’nci maddelerinin uygulanacağı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı neticesine varılmıştır.

her ne kadar benzer iş olarak sadece yol yapımı projelerindeki kamulaştırma işleri belirlenmiş olsa da, yol yapımı projeleri dışında kalan projeler (baraj inşası, boru hattı inşası vb.) bünyesinde gerçekleştirilen kamulaştırma işlemlerinin ihale konusu iş ile nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik göstermesi, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilmesi ve teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıması halinde, söz konusu işlere yönelik kazanılmış iş deneyimler ile ihaleye katılımın gerçekleştirilebileceği anlaşılmıştır.