mevzuat düzenlemeleri ile bilgi ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde, ihaleye teklif veren İş Ortaklığının pilot ortağı konumundaki A.Ş.nin teklif dosyasında sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin şirketin ortağı konumunda bulunan A.Ş.ye ait olması sebebiyle söz konusu isteklinin ihale tarihinden önceki bir yıl süre ile kesintisiz A.Ş.nin ortağı olması gerektiği, ancak yapılan incelemelerde,A.Ş.nin %51’ine sahip ortağı iken A.Ş.nin Ticaret Sicil Gazetesinde tescil ve ilan olduğu üzere Yönetim Kurul Kararı, Genel Kurul Kararı ve toplantı tutanağı gereğince bütün aktif ve pasifiyle devralması sonucunda bu defa A.Ş.nin %51 hisse oranına sahip ortağı pozisyonuna geçtiği dikkate alındığında, bu şartlarda yeni bir tüzel kişilik oluştuğu, devir alma işlemi ile devir alınan şirketin aktif ve pasifiyle devir alana geçeceği, devir alınan şirketin ortaklık durumunun aynı kalmayıp, eski ortaklığın sona ereceği ve devir alma sonucunda yeni bir ortaklık yapısının oluşacağı, eski ortaklıkta ağırlıklı ortak olan A.Ş.nin yeni ortaklıkta da ağırlıklı ortak olmasına binaen sahip olduğu bir iş deneyiminin devir alan şirket tarafından incelenen ihalede kullanılabilmesi için ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır tüzel kişiliğin yarısından fazla hisseye sahip ortak olarak kalması şartının gerçekleşmesi gerektiği anlaşıldığından, yeni ortaklığın başlangıcı olarak A.Ş ile diğer A.Ş.nin birleşmesinin gerçekleştiği tarihin alınması gerektiği, buna karşılık Yönetim Kurul Kararı, Genel Kurul Kararı ve toplantı tutanağı ile birleşme kararının yayımlandığı Ticaret Sicil Gazetesi tarihlerinden hangisi kabul edilirse edilsin,. A.Ş.nin, ihale ilan tarihinden sonra düzenlenen ortaklık durum belgesi ile belgenin düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağı olmadığı görüldüğünden 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin üçüncü fıkrası ile Yapım İşleri İhaleleri Yönetmeliği’nin 47’nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca söz konusu iş deneyim belgesinin bu şartlarda kullanılamayacağı ve dolayısıyla ortaklık durum belgesinin de uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

ihalede, ilk oturumda yaklaşık maliyetin ihaleye katılan istekliler ile varsa hazır bulunanlar huzurunda açıklandığı, bu aşamadan sonra yaklaşık maliyetin güncellendiği, ancak Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 11’inci maddesinin 3’üncü fıkrası uyarınca yapım işi ihalelerinde yaklaşık maliyetin ilk ilan tarihine kadar güncellenebileceği, dolayısıyla idarenin ilk ilan tarihinden daha sonraki bir tarihte yaklaşık maliyetin güncellenmesine ilişkin işleminin mevzuata aykırı olduğu, isteklilerin tekliflerini idareler tarafından hesaplanan yaklaşık maliyete göre belirlemedikleri, bir başka ifadeyle isteklilerce teklif fiyatlarının belirlenmesinde piyasa koşullarında oluşan fiyatların esas alındığı, istekliler tarafından sunulan tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması durumunda dahi idarelerce kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde kamu yararı ve hizmet gerekleri dikkate alınarak ihalenin yaklaşık maliyetin üzerindeki teklif sahibi üzerinde bırakılabileceği dikkate alındığında, şikâyete konu ihale için ilana çıkılmadan önce belirlenmiş olan yaklaşık maliyete göre ihalenin sonuçlandırılabileceği, bu itibarla, ihale konusu iş için ihaleye çıkıldığında belirlenen ilk yaklaşık maliyete göre sınır değerin belirlenmesi ve tekliflerin değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde mevzuat uyarınca ihale konusu işe ilişkin uygulama projelerinin idarece hazırlanarak isteklilere verilmesi, isteklilerinde bu uygulama projeleri üzerinden imalat kalemlerine ilişkin metrajları kendilerinin hesaplaması ve tekliflerini oluşturması, imalat aşamasında da işi uygulama projesindeki şekliyle bitirmesi esastır. Yine anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının bire bir örtüşmesi beklenmemekle birlikte aradaki metraj farkının makul düzeyde olması gerekmektedir. Şikayete konu ihalenin de anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapıldığı hususu dikkate alındığında, imalat miktarlarının ihale dokumanı içerisinde isteklilere verilememesi dolayısıyla isteklilerce miktar tespitinin proje, pursantaj listeleri ve mahal listeleri üzerinden hesaplanması gerektiğinden ve isteklilerce belirlenen miktarların ise idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenemeyeceğinden söz konusu farklılıkların makul kabul edilebilecek bir oranda olması gerekmektedir.

Yapılan tespitler neticesinde idare tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuatta yer verilen usule uygun yapılmadığı, usulüne uygun yapılmayan bir aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda, istekliler tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olup olmadığının sağlıklı bir şekilde değerlendirebilme imkânının da olmayacağı anlaşılmış olup bu itibarla açıklanması istenen iş kalemleri arasında bulunan özel (ve varsa paçal) pozlara ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının aşırı düşük teklif yazısı ekinde isteklilere gönderilmek suretiyle teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

teklif dosyası kapsamında 2014 ve 2015 yılı bilgilerini içeren 2015 yılı bilançosunu sunduğu, anılan şirketin 2015 yılı bilançosunda yer alan verilerin dikkate alınması suretiyle yapılan hesaplamalar sonucunda, İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde belirtilen oranları sağladığı görülmüştür (cari oran= 4,0067, öz kaynak oranı=0,3, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı=0,00). Diğer ortak sıfatında bulunan Limited Şirketi tarafından teklif dosyası kapsamında 2014 ve 2015 yılı bilgilerini içeren 2015 yılı bilançosunu sunduğu, anılan şirketin 2015 yılı bilançosunda yer alan verilerin dikkate alınması suretiyle yapılan hesaplamalar sonucunda, İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde belirtilen oranları sağladığı görülmüştür (cari oran= 0,83, öz kaynak oranı=0,44, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı=0,00). Dolayısıyla anılan ortak girişimin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği belirlenmiştir.

İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde ihale konusu iş için benzer iş grubunun A-VIII grubu işler olarak belirlendiği, A-VIII grubu işlerin dolgu barajlar, Beton barajlar, kemer barajlar ve göletlerden oluştuğu, İş Ortaklığının pilot ortağı tarafından iş deneyimin tevsiki amacıyla “Baraj ve HES İkmal İnşaatı İşi” ne ait iş denetleme belgesinin sunulduğu, A. Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesine ait iş denetleme belgesi olduğu, İş Ortaklığının pilot ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgesi ne ait iş denetleme belgesi olduğu ve ikmal inşaat işinin benzer işe uygun olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin tespit edilmesi gerektiği dikkate alındığında, idarece bu isteklilere ait iş deneyim belgelerinin İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesine göre değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırması gerektiği anlaşılmıştır.

ihale dokümanı ile mevzuatta yer alan düzenlemeler ve Türkiye Noterler Birliğinden alınan görüş doğrultusunda (ilgili Birlik’e sorulan örnek olay ile incelemeye konu hususun benzer olduğu dikkate alındığında) pilot ortak tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan imza sirkülerinin aslına uygunluğu noterce onaylanmış örnek niteliği taşıdığı anlaşılmış olup, söz konusu noterlik işlemlerinin aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğu ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan 31’nci maddesi uyarınca aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerin asıl belge gibi işlem göreceği hususları birlikte değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

iş deneyim tutarının 22.458.620 TL olduğu, ancak ekte yer alan belgeyi düzenleyen idare tarafından gönderilen belgeler (sözleşme ve hakedişler) incelendiğinde bu tutarın 116.113.229,02 USD olması gerektiği anlaşılmıştır. Bu durumda Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 49’uncu maddesi uyarınca 116.113.229,02 USD olan hakediş tutarı, sözleşme tarihindeki Merkez Bankası döviz alış kuru (193.540 TL) üzerinden altı sıfır atılarak 22.472.554,34 TL’ye çevrilmiş, KİK İş Deneyim Belgesi Güncelleme Modülü ile güncellenerek 578.216.782,92 TL’lik güncellenmiş belge tutarı elde edilmiştir. İş denetleme belgesi tutarının mevzuat gereğince beşte bir oranında dikkate alınması gerekmekte olup, bu tutar 115.643.356,58 (578.216.782,92/5) TL’ye tekabül etmektedir. İdari Şartname’nin ilgili düzenlemesi gereğince pilot ortağın karşılaması gereken 197.696.000 TL asgari iş deneyim tutarını sağlamadığı ve bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. düzenlenen iş denetleme belgesinin sözleşmesinde yer alan yabancı para birimine uygun olarak yeniden düzenlenmesi için belgeyi düzenleyen idareye bildirimde bulunulması gerekmektedir.