mevzuata göre mezuniyet belgesi ekinde sunulacak belge, yalnızca belge sahibi mühendis veya mimarın “iş deneyimine sahip olduğunu” belgeleme amacını taşımakta olup, bu belgenin son onbeş yılda geçici kabulü yapılmış bir işe ait olma, ihalede aranan iş deneyim tutarını sağlama hatta ihale konusu işe veya benzer işe uygun olma koşulu dahi aranmamaktadır. Zira inceleme konusu ihalede iş deneyimine ilişkin yeterlik belgesi mezuniyet ekinde sunulan deneyim belgesi değil, bizzat mezuniyet belgesinin kendisidir. Böyle bir belgenin ancak düzenlenme koşullarının gerçekleşmediği tespiti çerçevesinde iptali ile mezuniyet belgesinde aranan süre sınırının uygulanması suretiyle isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılabilir.Bu durumda söz konusu belgenin düzenlenebilme koşullarına ilişkin olarak mevzuata aykırılık bulunmadığı, yalnızca belge tutarının sözleşme bedeli ile uyumsuz olmasının belgeyi geçersiz kılmayacağı, bu durumun mezuniyet belgesi sahibi şahsın deneyimini ortadan kaldırmayacağı, dolayısıyla mezuniyet belgesinin 15 yıldan fazlasının dikkate alınmasını etkilemeyeceği anlaşıldığından itirazen şikâyet başvurusunun reddi ile anılan iş deneyim belgesinin yeniden düzenlenmesini teminen Suluova Belediye Başkanlığı’na bildirimde bulunulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda 43 adayın yeterli kabul edilerek teklif vermeye davet edildiği, son teklif verme davet tarihi itibariyle, yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan birim fiyat ve rayiçlerden; Çevre ve Şehircilik Bakanlığının, DSİ Barajlar ve HES Dairesi ile Proje ve İnşaat Dairesinin 2016 yılı birim fiyatlarının henüz yayımlanmamış olduğu belirlenmiştir.Sadece kamu kurum ve kuruluşlarının yeni yıl birim fiyatlarının yayımlanmış olması hususunun da önceki yıl birim fiyatları esas alınarak oluşturulan yaklaşık maliyetin güncelliğini kaybettiği sonucunu doğurmayacağı, zira cari yıl birim fiyatlarının önceki yıl birim fiyatlarına göre genellikle daha yüksek olmakla birlikte kimi birim fiyat ve rayiçler bakımından daha düşük olmasının da muhtemel olduğu, bu hususlar dikkate alındığında idarece tesis edilen şikayet konusu işlemlerin yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine aykırı olmadığı anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

yaklaşık maliyet tespit tutanağında yaklaşık maliyetin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan “Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerin Hesabında Kullanılacak 2015 yılı Yapı Yaklaşım Birim Maliyetleri Tebliği”nde yer alan 3A sınıfı birim fiyatın esas (590,00 TL/m2) alınarak toplam 420.247,05 TL olarak belirlendiği, söz konusu belgede toplam inşaat alanının 623,5m2 olduğu, ihale onay belgesinde 500.000,00 TL tutarında kullanılabilir ödenek olduğu bilgisinin yer aldığı, yaklaşık maliyetin hesabında dikkate alınan birim fiyatın 2016 yılına ait fiyatınını Resmi Gazetede yayımlandığı ve 3A sınıfına dair birim fiyatın 630,00 TL/m2 olduğu, yaklaşık maliyetin hesabında 2015 yılı birim fiyatının yürürlükte olduğu ve idare tarafından bu fiyatın dikkate alındığı, ihalenin iptal edilme tarihi itibari ile yaklaşık maliyetin güncellenmesine ilişkin 2016 yılı birim fiyatın ise yayımlanmadığı, bu durumda ihalede tek geçerli teklif olarak değerlendirilen başvuru sahibine ait 449.000,00 TL tutarındaki teklif bedelinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu ve bu gerekçeyle ihalenin iptal edilmesinin yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde herhangi bir aykırılık taşımadığı sonucuna varılmış olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde görülmemiştir.

idarenin anılan şikâyet başvurusu üzerine aldığı karar incelendiğinde, yaklaşık maliyetin yüksek hesaplanmasına neden olan metraj hataları içerisindeki başlıca hatanın Y.23.101 poz numaralı iş kaleminin miktarının, ton-kg karışıklığı nedeniyle olması gereken miktarın yaklaşık 1000 katı alınmasından kaynaklandığı, uygulama projesinde yer alan bir hatadan kaynaklı olmadığı, yapılan hatanın tamamen yaklaşık maliyeti hesaplayan danışmanlık hizmet sunucusu tarafından uygulama projesinin yanlış okunması ve metraj hesabının yanlış yapılmasından kaynaklandığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan yaklaşık maliyetin danışmanlık hizmet sunucu tarafından hazırlanmış olması nedeniyle sözkonusu hatanın idarece ihaleden önce tespit edilebilmesi de neredeyse mümkün değildir. Diğer yandan isteklilerin normal koşullarda uygulama projesi üzerinden doğru ve olması gereken metraj miktarına yaklaşık olarak ulaşması gerekmekte olup, idarece şikâyet üzerine başlatılan inceleme sonucunda yapılan yeni metraj hesaplaması sonucunda düzeltilen yaklaşık maliyetin yeterlik kriterlerinde ve ihale ilan sürelerinde bir değişikliğe neden olmadığı, isteklilerin zaten ihale tarihine kadar yaklaşık maliyetten haberdar olmadığı, bu nedenle yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanmış olmasının bu ihale özelinde rekabet açısından bir etkisinin bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, idarece fazla hesaplanan yaklaşık maliyet düzeltilerek ihalenin sonuçlandırılması işlemlerinde esasa etkili bir hususun bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Teklifi değerlendirme dışı bırakılan istekliler tarafından yapılan şikâyet başvuruları üzerine idarece yapılan inceleme neticesinde, ihale komisyon kararı ile İş Ortaklığının teklifinin değerlendirmeye alınmasına ve A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmesine, yeni oluşan sınır değere göre İş Ortaklığından aşırı düşük teklif açıklama istenilmesine ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesinde yer alan “Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.” açıklamaları uyarınca birden fazla pozda bulunan girdinin, herhangi bir pozda analiz toplamının yüzde üçünün üstünde yer alarak açıklama istenilecek girdi olması durumunda diğer pozda analiz toplamının yüzde üçüne eşit veya altında kaldığına bakılmaksızın açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerin yenilenmesine ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan A.Ş.den yeni analizlere göre açıklama istenilmesine karar verildiği tespit edilmiştir.

Tebliğ açıklamaları doğrultusunda istekliler tarafından teklif edilen birim fiyatların hangi yöntemlerle tevsik edilebileceğinin tek tek sayılmak suretiyle belirlendiği, üçüncü kişilerle yapılan sözleşmelerin sayılan tevsik yöntemlerinden biri olmadığı, bununla birlikte söz konusu sözleşmeler üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi olarak nitelendirilmesi durumunda, fiyat teklifinin şekil koşullarını taşıması gerektiği, ancak söz konusu durumda açıklama kapsamında sunulan sözleşmelerde ilgili meslek mensubu onayı ile mevzuat gereği yazılması gereken ibarenin mevcut olmadığı, dolayısıyla ihale konusu iş kapsamındaki sanat yapıları işleri, plentmiks alttemel ve plentmiks temel serme-sıkıştırma işleri ve toprak tesviye işlerine ilişkin üçüncü kişilerle (taşeron) yapılan sözleşmelerin mevzuata uygun bir tevsik olarak değerlendirilemeyeceği,

teklifinin ekinde sunduğu iş deneyim belgesinde yer alan, gerek sözleşme bedelinin gerekse belge tutarının hatalı bir şekilde hesaplandığı anlaşılmakla birlikte, söz konusu hatanın iş deneyim belgesini düzenleyen idareden kaynaklandığı ve başvuru sahibi isteklinin teklifinin ekinde sunduğu iş deneyim belgesinde yer alması gereken tutarın ihale dokümanında istenilen iş deneyim tutarını sağladığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmış, ancak söz konusu mevzuata aykırılığın belgeyi düzenleyen idarenin işlemlerindeki hatadan kaynaklandığı göz önünde bulundurulduğunda, belge tutarının yukarıdaki açıklamalara göre düzeltilerek iş deneyim belgesinin yeniden düzenlenmesi gerektiği

Aşırı düşük teklif kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin hangi geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu hususunda herhangi bir belirleme içermediği hususu ile ilgili olarak, fiyat tekliflerinde böyle bir bilginin bulunması gerektiği hususunda bir düzenleme bulunmadığı, fiyat tekliflerinin üzerinde fiyat teklifinin dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının tarih ve sayısına atıf yapıldığı, fiyat teklifinin hangi geçici vergi beyanname dönemine ait olduğunun ancak maliyet/satış tutarı tespit tutanağından anlaşılabileceği, mevzuat uyarınca maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının da aşırı düşük teklif kapsamında sunulma zorunluluğunun bulunmadığı, ilgili meslek mensubu tarafından muhafaza edildiği, idarece fiyat teklifinde bir tereddüt oluşması durumunda ilgili meslek mensubundan istenilebileceği belirlenmiştir. İdarece maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının da ilgili meslek mensubundan istenilmediği görüldüğünden, başvuru sahibinin bu iddiası da yerinde görülmemiştir.

idarenin iş kalemleri için öngördükleri tutar karşılaştırıldığında, isteklinin öngördüğü miktarların idareninkinden düşük olduğu ve kendisine fiyat avantajı sağladığı görülmekle birlikte, sağladığı avantajın (iş kalemleri bazında idarenin öngördüğü miktardan isteklinin öngördüğü miktarın çıkartılması sonucu bulunan miktar farklarının isteklinin o iş kalemleri için esas aldığı birim fiyatlar ile çarpılması sonucu hesaplanan tutarın (78.871,98 TL) ihale uhdesinde kalan isteklinin sıralamasını değiştirmediği, başka bir ifadeyle, isteklinin teklifine (697.000,00 TL) elde ettiği avantaj (78.891,98 TL) eklendiğinde elde edilen tutarın (775.871,98 TL) sonraki geçerli teklif olan başvuru sahibinin teklifini (780.000,00 TL) geçmediği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, ihale uhdesinde kalan isteklinin iş kalemleri için öngördüğü miktarların yaklaşık maliyete göre düşük olduğu, ancak bu düşüklüğün kendi sıralamasını değiştirecek tutarda avantaj sağlamadığı anlaşılmıştır.