Geçersiz dahi olsa bir sözleşmeden doğan alacak, yükleniciye ödeme yapılması

Konu : Geçersiz dahi olsa bir sözleşmeden doğan alacak, yükleniciye nasıl ödenmelidir?

Karar Veren Mahkeme: Yargıtay 15. Hukuk Dairesi

Karar Tarihi: 06.11.2009

Karar Sayısı : E:2009/3368, K:2009/5981

Olay Özeti Karar ve Sonuç :

Dava, sözleşme uyarınca yapılan imalât bedelinin ödenmesi istemiyle yapılan takibe vâki itirazın iptaline ilişkindir.

Davalı, usulüne uygun ihale kararı ve geçerli bir sözleşme bulunmadığı gibi davacının İller Bankası’na verdiği feragat dilekçesine göre davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece davanın kısmen, kabulüne, karar verilmiş, karar taraflarca temyiz edilmiştir.

Davacı vekilinin 18.12.2.007 tarihli dilekçesinde hükmün bozulması istenilmiş ise de harcı ödenmediği gibi, deftere kaydı bulunmadığı anlaşıldığından temyiz isteminin reddi gerekmiştir.

Davalının temyizine gelince:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları reddedilmelidir.

Davada 10.10.2003 tarihinde imzalanan sözleşme uyarınca yapılan kanalizasyon inşaatı işinden kaynaklanan alacağın tahsili istenmiştir. Davalı Belediye kamu kuruluşu olup ihale ve sözleşme ilişkisi 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabidir. Oysa yasaya uygun ihale yapılmadığı gibi sözleşme de yapılmadığından Belediye Başkanının imzaladığı sözleşmenin geçerli olduğundan söz edilemez. Nevar ki, geçersiz de olsa sözleşmeye konu işlerin davacı tarafından yapıldığının ve davalının yararına olduğunun kanıtlanması durumunda davacı BK’nın 413. maddesi uyarınca vekâletsiz işgörme hükümlerince bedelinin ödenmesini isteyebilir. Davacı adına iş bedeline ilişkin hakediş raporları ve verile emri düzenlenmiş ise de davalı işin usulüne uygun ihale sonucu başka bir firmaya yaptırıldığını ve bedelinin ödendiğini savunmuştur. Mahkemece savunma doğrultusunda inceleme yapılmadan bilirkişilerin 2005 yılı ihale fiyatlarına göre. hesapladığı rakamla bağlı kalınarak hüküm kurulmuştur.

Oysa yapılması gereken iş öncelikle davalının başka bir firmaya davaya konu alacakla ilgili ihale ve ödeme belgeleri varsa getirtilmek, mükerrer ödeme savunması incelenmeli, ödeme yapıldığı anlaşıldığı takdirde aynı iş olup olmadığı da bilirkişilere incelettirilerek aynı işle ilgili davalının ödeme yaptığının kanıtlanması durumunda ödemelerle ilgili kısım reddedilmeli, davacının gerçekleştirdiği imalât ve bulunduğu anlaşıldığında 2003 yılında yapıldığı gözetilerek bu tarih itibariyle oluşan serbest piyasa fiyatlarına göre hesaplanacak tutar üzerinden hüküm kurulmalıdır. Bu hususlar üzerinde durulmadan eksik incelemeyle ve bilirkişi raporuna bağlı kalınarak dava sonuçlandırıldığından karar bozulmalıdır.