Yapım İşi ihale başlıklı sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan Kanun maddelerinde düzenlenen bir eser sözleşmesi niteliğindedir Davacı yüklenici sözleşme dışı yaptığı işlerin bedelinin tahsilini talep etmektedir Mahkemece yargılama sırasında bir kez bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır, bir kez de ek rapor alınmıştır. Alınan ilk bilirkişi raporunda sözleşme dışı yapılan beton koruma duvarının gerekli olduğu ve bedelinin *TL olduğu proje bedelinin yüklenici tarafından ödendiğine dair dosyada herhangi bir bilgi olmadığı rapor edilmiş bilahare alınan ek bilirkişi raporunda ise genleşme derzleri için kullanılan profil demirlerin kök raporda hesaba katılmadığı bu kalemin de hesaba katılması ile sözleşme dışı yapılan işlerin bedelinin *TL olduğu belirtilmiş ve mahkemece ek bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır Yanlar arasındaki sözleşme birim fiyat esasıyla imzalanmış olup sözleşme maddesinde öngörülmeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde Genel Şartname hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş olup hesaplamaların buna göre yapılması gerektiği halde bilirkişi raporlarında hesaplamanın bu düzenlemelere uygun yapılmadığı esasen, hesaplamanın neye göre yapıldığı husus da açıklanmış değildir Ayrıca, bedeli ödendiği iddia edilen projenin getirtilip incelenerek sözleşme dışı yapılan işler için gerekli olup olmadığı gerekli ise yukarıda açıklanan Genel Şartnamesi maddesi uyarınca bedelinin hesaplanarak sonucuna göre karar verilmesi yerine proje bedelinin yüklenici tarafından ödendiğine dair dosyada herhangi bir bilgi olmadığı gerekçesi ile bu konuda inceleme yapmayan bilirkişi raporunun hükme esas alınması da hatalıdır Bu hali ile hesaplamanın nasıl yapıldığı belirlenemeyen ve proje konusunda eksik bir başka deyişle denetime elverişli olmayan bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulması doğru olmamıştır
Devamı...

işin yıl içerisinde yapıldığı anlaşıldığından aynı bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak tüm imalâtın eserin yapımı takip ve dava tarihinde yürürlükte bulunan  Yasa maddesi uyarınca işin yapıldığı  yıldaki serbest piyasa rayiç birim fiyatlarına göre bedelini tespit edip elde edilecek sonuç dairesinde karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir Mahkemece alınan bilirkişi kurulu ek raporunda * yılı serbest piyasa rayiç birim fiyatlarına göre iş bedelinin toplam *TL olduğu belirlenmiştir Mahkemece serbest piyasa rayiç birim fiyatı olarak belirlenen *TL imalat bedeline KDV’nin dahil olduğu ayrıca KDV hesap edilemeyeceği nazara alınmaksızın icra takip dosyasındaki asıl alacak bedeli olan *TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru değildir
Devamı...

Davalının ortak girişimin aldığı ihaleye ilişkin teminatları verip diğer ortağın terk ettiği işi takip ettiği böylece ortak girişimi ve davacıyla yapılan eser sözleşmesini onayladığı, dolayısıyla sözleşmenin tarafı olduğu anlaşılmaktadır. Davacı ile dava dışı Ltd. Şti. ve ortak girişimi oluşturan davalı arasında yapılan tarihsiz ve bedelsiz sözleşme ile eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu sabit olup taraflar bedelde uyuşamadıklarından bedel konusunda, uzman bilirkişi heyeti oluşturularak gerekirse mahallinde keşif yapılarak işin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan Kanun maddesi uyarınca yapıldığı yıl mahalli serbest piyasa rayiçlerine göre hesaplattırılıp, davacının kabul ettiği * TL’den az olmamak üzere ödemeleri ve davacının yapılan ceza kesintileriyle ilgili kısımları temyiz etmemesi nedeniyle davalı yararına usuli kazanılmış hak oluştuğundan bozmadan önce hesaplanan ceza kesintisinin mahsubu ile yaptırılacak hesap sonucuna göre karar verilmesi gerekirken denetime elverişli olmayan bilirkişi raporu uyarınca hüküm kurulması doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir
Devamı...

ihaledeki elektrik imalâtlarına yönelik olarak ihale evrakları arasında bulunan yaklaşık maliyet cetveli ile ihale dokümanlarındaki fiyatların gerçek piyasa fiyatlarına uygun düşüp düşmediği ve kabul edilemeyecek derecede fazla ihale bedeli belirlenip sözleşme yapılıp yapılmadığı ile yüklenici tarafından gerçekleştirilen imalâtlara göre yükleniciye hak ettiğinden fazla ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılan bir kısım işlerin ayıplı olup olmadığı ve sözleşme dışı iş yapılıp yapılmadığından ibarettir. Davalı yüklenici, kendisine gerçekleştirdiği imalâttan fazla yapılan ödemelerden her halükârda sorumlu ise de, idare çalışanlarının, ihale evraklarının hazırlanması, yaklaşık birim fiyatlarının belirlenmesi, mahal listesi ve komisyon kararı ve işin niteliğine aykırı olarak belirlenmesi ve fiyatın fahiş olarak tespit etmeleri eylemine katkısı olduğu ispat edilemediği sürece bu sebeple yapılan fazla ödemelerden sorumlu değildir
Devamı...

Taraflar arasında imzalanan sözleşme maddelerinde Genel Şartnameye atıf yapılmış ayrıca sözleşmede bulunmayan işlere ait birim fiyat tespiti başlıklı maddesinde Doğal afet sebebiyle ön ve veya kesin proje üzerinden sözleşmeye bağlanan işler ile işin devamı sırasında arazi ve etütleri gerektirmesi sebebiyle kesin proje üzerinden sözleşmeye bağlanan işlerde  işin ifası için idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ancak fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedelleri, idarenin yazılı talebi Genel Şartnamedeki hükümler çerçevesinde yüklenicinin bu sözleşmede uygulanan kırım oranının sözleşmede bulunmayan işlere ait yaklaşık maliyeti belirlemeye uygulanması ile tespit edilir ve yükleniciye ödenir hükmü bulunmaktadır Buna göre uyuşmazlığın eser sözleşmesi genel hükümleri ve Genel Şartname hükümlerine göre değerlendirilip çözülmesi gerekli ve zorunludur 1
Devamı...

İnşaat ihale işine ait birim fiyatlı imalatlara ilişkin fiyat farkı hesaplamalarında güncel endekslerin Fiyat Farkı Kararnamesine aykırı olarak belirlendiği hk
Devamı...

Sözleşmede yüklenici teklifinde yer alan rayiçlerin kullanılmadığı durumlarda yeni oluşturulacak tüm fiyatların “sözleşme bedeli/yaklaşık maliyet” hesabıyla bulunacak tenzilat oranı ile çarpılarak hesaplanacağı belirtilmektedir. Dolayısıyla, Sözleşmede yer alan bu hüküm nedeniyle yeni birim fiyat analizlerinde birim fiyatın yapıldığı yıl kurum rayiçlerine tenzilat oranının uygulanması gerekmektedir. Ancak, somut olayda yapılan yeni birim fiyat analizlerinde * rayiçlerine tenzilat oranının uygulanmadığı görülmüştür
Devamı...

yasalarda sözleşmenin feshinin bazı koşullara bağlı tutulduğu istisnalar dışında, sözleşmeden dönme (fesih), mahkeme kararına gerek olmaksızın ileri sürülebilen, karşı tarafın kabulüne bağlı olmayan, karşı tarafa ulaşmakla sonuç doğuran, karşı tarafa ulaştıktan sonra tek taraflı geri alınması mümkün bulunmayan bozucu yenilik doğuran tek taraflı irade beyanıdır. Genel kural bu olsa da kat karşılığı inşaat sözleşmesi, kira sözleşmesi, iş sözleşmesi gibi bazı sözleşmeler yönünden yasalarda öngörülen sınırlayıcı kurallardan doğan istisnalar da mevcuttur. Nakit bedel karşılığı eser sözleşmeleri yönünden ise sınırlayıcı istisnai bir kural bulunmadığından mahkeme kararına gerek olmaksızın tek taraflı irade beyanı ile sözleşmeden dönme mümkündür
Devamı...

götürü bedel kabul edildikten sonra yüklenici işveren hissesine düşen bağımsız bölümlerdeki eksik işler için ayrıca ek sözleşme düzenleneceği ifade edilmiştir Buna göre, dava dışı arsa sahiplerine teslimi gereken  villa haricinde kalan diğer imalatlar bakımından yapılacak ödemelerde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin * maddeleri uyarınca birim fiyat esasının uygulanacağı kuşkusuzdur
Devamı...

ihale konusu Davalı tarafça sunulan uzman mütalaasında her ne kadar davacının 3. kişilerle yaptığı her türlü çalışmanın eser niteliğinde bulunduğu ve sözleşmenin eser sözleşmesi olduğu mütala edilmiş ise de davacı taraf davalı idarenin hak sahiplerinin belirlenmesi tespiti ve hak sahiplerine gerekli anlaşmanın teklifi ile uzlaşmanın sağlanması işini davalı belediye adına onun talimatları doğrultusunda yerine getirdiğinden ve davacı tarafın yaptığı tüm çalışmalar hak sahipleri ile gerekli uzlaşının sağlanmasına yönelik alt yapı çalışması olduğundan taraf arasındaki sözleşmeyi eser sözleşmesi haline getirmez 
Devamı...

taraflar arasında akdedilmiş bulunan Hizmet Alım ihale Sözleşme hükümleri çerçevesinde değerlendirilmiş olup ücret fazla çalışma ve genel tatil ücretinin tamamından davalıların kendi dönemleri ile sorumlu olduklarına, kıdem, ihbar tazminatı ile yıllık izin ücretinin yarısında kendi dönemleri açısından sorumlu olmaları gerektiğine karar verilmiştir. Bu kabule göre alınan bilirkişi raporundaki hesaplamalar hukuka uygun bulunmuş ve hüküm vermeye elverişli görülmüştür
Devamı...

ihale birim fiyat tarifinden de anlaşılacağı üzere, yol projelendirmesi sırasında kümülatif dolgu ve kazı değerlerinin hesabı ile arazinin dengelenmesi için ne kadar kazı ve dolgu gerekeceğine yönelik hesapların aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında yapılmayacağı hk
Devamı...

mahkemece taraflardan sorularak ve bu konudaki kayıt ve belgeler de ilgili yerlerden getirtilip sunulacak deliller toplanmak suretiyle iddia edilen işin yapıldığı tarihin kesin olarak saptandıktan sonra hükme esas raporu veren 2. bilişkişi kurulundan alınacak ek raporla vekaletsiz iş görme yoluyla gerçekleştirilen tüm imalatların davalı yararına olup olmadığı ve saptanacak işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre bedeli hesaplattırılıp sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken bu husus gözden kaçırılarak eksik inceleme ve yanlış değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış kararın bozulması uygun bulunmuştur
Devamı...

O halde mahkemece yapılması gereken iş; içerisinde harita mühendisinin de bulunduğu HMK maddelerine uygun seçilecek uzman bilirkişi heyeti ile mahallinde keşif yapmak, dosyaya sunulan projeyi mahalline uygulatmak, taraf itirazları da incelenerek davacının gerçekleştirdiği imalât metrajını hesaplatmak, bu metrajı sözleşme birim fiyatı olan 3,50 TL+KDV(%10) /m3 ile çarpmak ve böylece bulunacak toplam davacı alacağından, davalının kanıtlayabildiği 60.000,00 TL ödeme miktarı düşülerek sonucuna uygun hüküm kurmaktan ibarettir. Bu hususlar üzerinde durulmadan, eksik inceleme ile davanın kısmen kabul edilmesi usul ve yasaya aykırı olmuş, kararın bozulması uygun bulunmuştur
Devamı...

sözleşmede kararlaştırıldığı gibi, iş bedeli hesaplanırken birim fiyat esas alınarak davacı iş sahibinin alacağı belirlenmelidir. Sözleşmenin ekinde sunulan birim fiyat listesi ise tek taraflı imzalanmış olup, imzası bulunmayan tarafı bağlamayacağı kuşkusuzdur. Davacı, asıl davada iş bedelini isterken betonun birim fiyata dahil olmadığını ileri sürmektedir
Devamı...

Dosya içerisinde bulunmayan … …Spor Salonu İnşaatı işine ilişkin sözleşme eki olan özellikle Birim Fiyat Tarifleri Kitabı ve tüm hakedişler ile keşif özetleri ve ödemelerin içerisinde bulunduğu ihale işlem dosyasının mahallinden temini, sonrasında dosyanın temyiz incelemesinin yapılması için Dairemize gönderilmesi amacıyla dosyanın mahalline geri çevrilmesi gerekmiştir
Devamı...

yapım yılı piyasa fiyatları yerine Bayındırlık birim fiyatlarından hesaplayan bilirkişi raporuyla bağlı kalınması, taraflar arasında kira sözleşmesi bulunmayıp eser sözleşmesinin bir türü olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde gecikme tazminatına faiz yürütülmesi için BK nın 101/I. maddesi uyarınca temerrüdün varlığı zorunlu olduğu
Devamı...