Şti.den alınmış fiyat tekliflerinin ve ekinde araç ruhsatları ile iş makinası tescil belgelerinin sunulduğu, sunulan fiyat tekliflerinde araçların model yılının Teknik Şartname düzenlemelerine uygun olduğu, buna karşın söz konusu fiyat tekliflerinde “trafik sigortası, kasko sigortası, MTV, fenni muayene, bakım onarım, lastik, amortisman giderleri, adblue yakıt katkısı, istenen özellikte GPS ve yakıtmatik cihazı” maliyetlerinin dâhil olduğunun belirtildiği ancak bu gider kalemlerinin bedellerinin fiyat tekliflerinde ayrı ayrı gösterilmediği tespit edilmiştir. Bu durumda, aşırı düşük teklif açıklamasının istekli adına düzenlenmiş ve önemli teklif bileşeni olarak belirlenmiş hiçbir maliyet bileşeninin maliyetine yer verilmeksizin tüm maliyet bileşenlerini (yakıt, GPS, yakıtmatik, bakım-onarım vs.) içerir şekilde fiyat teklifleriyle yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin aradığı şekli koşulları karşılamayacağı, zira idare tarafından önemli teklif bileşenlerinin arasında bu giderlerin ayrı ayrı belirtildiği, dolayısıyla anılan isteklinin açıklaması kapsamında sunacağı belgelerin bu giderleri ayrı ayrı tevsik edecek şekilde göstermesi gerektiği, bu koşulları içermeyen fiyat teklifleri ile aşırı düşük teklife konu fiyatların tevsik edilmesinin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

İhale konusu işin süresini kapsayacak şekilde alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinin “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından imzalandığı ve iletişim bilgilerinin de belirtilmek suretiyle kaşelendiği görülmüş olup sunulan fiyat teklifinin bu hali ile mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

ihale konusu işte 4 adet arazöz aracı ile birlikte bu araçlarda görevli sürücü ve hortumcu işçiler çalıştırılacağı, araçların, sürücülerin ve hortumcuların bütün giderlerinin yükleniciye ait olacağı göz önüne alındığında, aşırı düşük teklif sorgulaması işlemlerinin daha sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilebilmesi amacıyla idarece İdari Şartname ve Teknik Şartname düzenlemeleri uyarınca tüm maliyet bileşenlerinin belirlenmesi, bu maliyet bileşenleri içerisinden teklifte önemli olanların (örneğin kira bedeli/amortisman, personel giderleri vb.) tespit edilmesi ve teklifleri aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerden bu bileşenlerle ilgili olarak yeniden açıklama istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. idare tarafından teklifleri aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerden idarece önemli teklif bileşenleri belirlenerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Tebliğ’in 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalardan personel çalıştırılmasına dayalı işlerde sınır değerin kâr hariç yaklaşık maliyet olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır. Yapılan incelemede ise, idare tarafından sınır değerin Tebliğ maddesinde açıklanan şekilde hesaplanmayarak 34.487.734,59 olarak belirlendiği ancak, başvuru konusu ihaleye ait yaklaşık maliyet hesabında kâr hariç yaklaşık maliyetin 34.528.054,59 olarak belirtildiği dolayısıyla idarece belirlenmesi gereken sınır değerin bu değer olması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.Bu nedenle, teklifleri idarece belirlenmesi gereken sınır değerin altında kalan İş Ortaklığı aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerekmektedir.

ihale konusu işte 8 farklı türde toplam 28 adet araç çalıştırılacağı ve idarece karşılanması öngörülen akaryakıt gideri hariç diğer maliyet bileşenlerinin yükleniciye ait olacağı göz önüne alındığında, aşırı düşük teklif sorgulaması işlemlerinin daha sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilebilmesi amacıyla idarece İdari Şartname ve Teknik Şartname düzenlemeleri uyarınca tüm maliyet bileşenlerinin belirlenmesi, bu maliyet bileşenleri içerisinden teklifte önemli olanların (örneğin kira bedeli/amortisman, şoför ücreti, trafik sigorta gideri vb.) tespit edilmesi ve teklifleri aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerden bu bileşenlerle ilgili olarak yeniden açıklama istenilmesi gerektiği

doküman düzenlemeleri doğrultusunda sınır değer hesabının yaklaşık maliyetin 1.30’a bölünmek suretiyle 971.538,46 olarak hesaplanması gerektiği tespit edilmiştir.İhale komisyonu tarafından sınır değerin (1.263.000,00/1,30) 971.538,46 TL olarak hesaplandığı görülmüş ve ihaleye teklif veren isteklilerden sadece İş Ortaklığı’nın teklifinin sınır değerin altında kaldığı anlaşılmıştır.Bu bağlamda teklifleri sınır değerin altında kalmayan istekliler  Şti.den aşırı düşük teklif savunması istenemeyeceği ve başvuru sahibinin ilgili iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında ihale komisyonunca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere yer verilmek suretiyle teklifi aşırı düşük olarak belirlenen istekliden yeniden açıklama istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesinin dördüncü bendi gereğince, yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesive fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşmasının zorunlu olduğu hususlarından hareketle, başvuru sahibinin yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajının sağlanmasına yönelik olarak düzenleme yapılması gerektiği iddiası yerinde bulunduğundan, başvuruya konu ihalenin kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi gerektiği de anlaşılmaktadır.

Bakım-onarım ve lastik maliyetleri için fiyat teklifleri sunulduğu ancak Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesinde düzenlenen maliyet veya satış tutanağına göre yer alması ve meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelenmesi/mühürlenmesi gereken beyanın bulunmadığı, ayrıca kasko ve sigorta maliyeti için iki adet poliçe sunulduğu ancak söz konusu poliçelerde ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınması gereken teyit yazısının eklenmediği, dolayısıyla söz konusu maliyetin de Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesinde istenen usule uygun açıklanmadığı